Erişilebilirlik

Suriye Görüşmeleri Zor Geçecek

  • Muhammed Elshinnawi

Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ve Suriye Devlet Başkanı Beşar Esat'ın 2014'te Şam'da yaptıkları görüşme

Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ve Suriye Devlet Başkanı Beşar Esat'ın 2014'te Şam'da yaptıkları görüşme

Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Cuma günü Cenevre’de Suriye hükümeti ve muhalifler arasında barış görüşmelerinin başlamasını umduğunu söyledi. Ancak görüşmelere kimin davet edileceği ve Beşar Esat’ın gelecekteki rolüyle ilgili anlaşmazlıklar nedeniyle süreçte zorluklar yaşanıyor.

Suriye muhalefeti müzakere ekibinin başkan yardımcısı George Sabra, Amerika’nın Sesi’ne, BM’in aracılık yaptığı müzakerelerin önünde büyük engeller olduğunu söyledi.

Rusya’nın, Suriye muhalefetini Cenevre’de kimin temsil edeceği konusunda kendi düşüncesini dayatmaya çalıştığını söyleyen Sabra, Esat rejiminin, BM’nin sivillere karşı rastgele silah kullanımına son verme çağrısı yapan 2254 sayılı kararına uymadığını belirtti. Sabra, muhaliflerin, rejimin Suriye köylerini bombalamaya son vermesi ve kıtlık yaratan kent kuşatmalarını kaldırmasını ön şart olarak sunmasına rağmen görüşmelere katılma konusunda baskı altında olduklarını ifade etti.

Ancak ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Amerika’nın muhalefete olan desteğini yineledi ve “Amerika’nın pozisyonu değişmedi” diye konuştu. Kerry, muhalefeti siyasi, mali ve askeri anlamda desteklemeyi sürdürdüklerini belirtti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya’nın Esat’ı destekleme amacıyla sürdürdüğü hava operasyonlarının Suriye’deki dengeleri değiştirdiğini söyledi.

Esat kendinden emin

Suriye Çalışmaları Birliği’nin Başkanı Josh Landis, Rus desteğinin, rejime bağlı güçlerin son dönemdeki kazanımlarında etkili olduğunu, Esat’ın kazandığından emin olduğu için Cenevre’deki görüşmelerde tavizkar olmayacağını söylüyor.

Kerry, Suriye’nin görüşmelerde siyasi pozisyonlarından taviz vermeyeceğine dair açıklamalarını çok ciddiye almıyor. ABD Dışişleri Bakanı, sonuçta Suriye’nin geleceği ve Beşar Esat’ın geleceğini Suriyeli tarafların belirleyeceğini belirtti.

Sabra, herhangi bir geçiş süreci sonucunda Esat’ın ülkede bir role sahip olmasının mümkün olmadığını söylüyor.

Esat’ın ülkenin geleceğinin bir parçası olması durumunda bir siyasi çözümden bahsetmenin mümkün olmadığını söyleyen Sabra, bunun siyasi geçiş dönemi mantığına ters düştüğünü ifade ediyor.

Görüşmeler için öneriler

ABD’nin Suriye Eski Büyükelçisi Edward Djerejian, BM önderliğindeki görüşmelerden önce yaşanan zorluklara rağmen bir diplomatik çözüm önerisinde bulundu.

Djerejian, ulaşılacak çözümde Esat’ın görevi hemen bırakmayacağı ancak kendi yönetiminin parçası olan bazı kesimlerin bir siyasi geçiş dönemini yönetebileceği ve bu sürecin sonucunda Esat ve bazı kilit isimlerin yeni yönetimde yer almayacağı üzerinde anlaşılabileceğini belirtti.

Eski büyükelçi, gerçekte birçok farklı çözüm bulunabileceğini, ancak herkesi aynı noktada buluşturmanın çok ağır bir çalışma gerektirdiğini söyledi.

Amerika’nın en son Suriye büyükelçisi olan Robert Ford, görüşmelerin başarısı için kendi vizyonunu Dışişleri Bakanı Kerry’ye yazdığı bir mektupla iletti.

Ford, yönetimin Suriyeliler’in tartışacağı konularla ilgili olarak Rusya ve diğer ülkelerle bir anlaşmaya varması gerektiğini belirtiyor. Mektupta, Amerika ve diğer ülkelerin ateşkesi koruyacak bir askeri güç üzerinde anlaşması gerektiğini söyleyen Ford, aynı zamanda yerel güvenliğin arttırılması ve ateşkesin ihlali durumunda BM Güvenlik Konseyi’nin ne tepki vereceğinin de belirlenmesi gerektiğini ifade ediyor.

Büyükelçi Ford, Suriyeliler’in aynen Tunuslular gibi ortak noktada buluşması gerektiğini söylerken, Amerika ya da diğer yabancı liderleri, sürecin ayrıntılarını yönetmeye çalışmamaları konusunda uyarıyor ve bunun sürecin sürdürülebilirliğine zarar verebileceğini belirtiyor.

Ancak Landis, tüm tarafların katılması durumunda dahi görüşmelerin olumlu sonuç vermesini sağlayacak iyi niyetin iki tarafta da olmadığını söylüyor.

Landis, görüşmelerin daha önceki görüşmeler gibi boşa çıkacağını çünkü iki tarafın da taviz vermek istemediğini ifade ediyor. Uzman, Rusya ve Esat’ın savaş alanında başarıyla galip gelebileceklerini, muhaliflerin de hala Şam’ı ele geçirebileceklerini düşündüklerine dikkat çekiyor.

XS
SM
MD
LG