Erişilebilirlik

Sudanlı Satranç Ustasından Toplumsal Proje

  • Bernard Shusman

1980’li yıllarda binlerce Sudanlı erkek çocuk iç savaştan kaçabilmek için bin 500 kilometre yürüdü, üç ülke katetti. Sudan’ın Kayıp Oğulları olarak anılan çocukların oyun oynamaya zamanı yoktu. Ancak daha sonra içlerinden biri satrançta usta oldu. Bu usta şimdi New York ve civarında çocuklara satranç tutkusu aşılıyor

Majur Juac’ın Afrika’da mültecilikten Amerika’da satranç şampiyonluğuna uzanan bir yaşam öyküsü var.

Juac, okullarda, satranç kamplarında ve başka birçok etkinlikte çocuklara satranç öğretiyor.

Dinka kabilesinden olan Juac, Sudan’daki iç savaş sırasında kendisi gibi 20 bin çocukla birlikte ülkesini terk etmek zorunda kalmış. Önce Etiyopya’ya, sonra Kenya’ya kaçan Juac, burada sekiz yıl bir mülteci kampında yaşamış, satrancı da bu kampta öğrenmiş.

Juac, çocukların yarısının öldüğü kaçış sırasında karınlarını doyurmak için avlanmak zorunda kaldıklarını anlatıyor:

“Yürüyerek çıktığımız yolculukta vahşi hayvanlarla karşılaşıyorduk. Binlerce kilometre yürüdük. Bazen susuz kaldık. Etiyopya’da bir nehri geçerken çok sayıda arkadaşımız boğularak can verdi. Yüzme bilmiyorlardı.”

2004’te Amerika’ya gelen Juac, güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başlamış.

Bir satranç şampiyonasını kazanınca eğitmenlik fırsatı doğmuş. Juac’a göre satranç, çocukları hayata hazırlıyor:

“Bazı çocuklar satranca ilgi duymuyor. Benim görevim onlara satrancı sevdirmek, satrancın ne kadar yararlı olduğunu anlatmak. Satranç matematik becerilerini geliştiriyor, sabırlı olmayı öğretiyor.”

İkinci sınıf öğretmeni Julie Cathone da bu görüşü paylaşıyor:

“Satranç, matematik becerilerine katkıda bulunuyor. Hamle yapmadan önce plan yapma, stratejik düşünme, satrancın ve genel anlamda öğrenmenin temelini oluşturuyor.”

Okulun müdürü Meghan Kelley, Majur Juac’ın okulda büyük bir fark yarattığını söylüyor:

“Juac, çocuklara çok iyi örnek oluyor. Engelleri aşmak, tutkunuzu keşfetmek ve bunu hayatınızın anlamı haline getirmek, çocukların alacağı önemli dersler. Juac çocuklarla çok iyi iletişim kuruyor.”

Juac, Amerika’da elde ettiği özgürlüğe en az satranç kadar tutkun. Ama asıl tutkusu, gençlere satranç öğretmek. Patronu Michael Propper’a göre Juac önemli bir avantaja sahip:

“Çocuklar kendilerini Juac’a yakın hissediyor. Ona bakıyor ve onun gibi satranç oynayabileceklerini görüyorlar. Juac’ın son derece mütevazi bir insan olması, bunda büyük rol oynuyor.”

Juac’ın en büyük hedeflerinden biri uluslararası düzeyde satranç ustası olmak. Bu amacına ulaşacağından kimse kuşku duymuyor.

XS
SM
MD
LG