Erişilebilirlik

Spor Yaralanmalarında Beyin Travması Çok Yaygın

  • Julia Taboh

Spor Yaralanmalarında Beyin Travması Çok Yaygın

Spor Yaralanmalarında Beyin Travması Çok Yaygın

Amerika’da her yıl 300 binden fazla kişi spor yaparken beyin travması geçiriyor. Büyük bir pediyatri araştırma merkezinin yaptığı çalışmaya göre, 15 ila 24 yaş arasındaki gençler, trafik kazalarından sonra, en fazla spor yaparken beyin travması geçiriyor. Beyin travmaları ayrıca liselerde spor yaparken meydana gelen yaralanmaların yüzde 10‘unu oluşturuyor.

Amerika’da her yıl 60 bin lise öğrencisi beyin sarsıntısı geçiriyor. Beyin sarsıntısı, kafa ya da gövdenin üst kısmına darbe inmesiyle meydana gelen bir tür beyin zedelenmesi. Beyin sarsıntıları çoğu zaman gençler Amerikan futbolu oynarken meydana geliyor. Ancak futbol, lakros, beyzbol, hatta güreş gibi sporlarda alınan darbeler de beyin sarsıntısına yol açabiliyor. Virginia’daki Annandale Lisesi’nden ödüllü sporcu 17 yaşındaki Dane Harlowe, altı yaşından beri güreş sporuyla içiçe.

Dane Şubat ayında bir güreş karşılaşması sırasında rakibinden kafa darbesi almış. Dane’in eski bir güreşçi olan babası Dennis Harlowe, maç sırasında oradaymış. Harlowe ”Dane minderin üzerinde yüzüstü yatıyordu. Kollarını iki yana açmıştı. Rakibi sürekli üzerine gidiyordu. ‘Çok açık görünüyor ki yolunda gitmeyen birşeyler var, niye devam ediyorlar’ diye soruyordum. Koç Sholders ‘Kötü birşey oldu, maçı durdurun’ dedi. Hakem karşılaşmayı durdurdu. Maç artık bitmişti,” diye konuşuyor.

Dane çok şanslı çünkü Annandale Lisesi’nde sertifikalı bir spor antrenörü görev yapıyor. Alison Lane, Dane’in beyin sarsıntısı geçirip geçirmediğini inceledi. Lane, ”Beyin sarsıntısı geçiren bir sporcu bazı belirtiler göstermeye başlar. Düzgün düşünememe, başağrısı, bulantı, baş dönmesi, denge kaybı, kafa karışıklığı bunlardan bazıları. Tüm sporcuları 20 dakikalık zihinsel teste tabi tutuyoruz. Bu şekilde beyin sarsıntısı geçirdiklerinden şüphelendiğimizde daha önce yaptığımız testle travma geçirdiklerinde yaptığımız testleri karşılaştırıyoruz. Bu karşılaştırma bize sporcunun antremana ya da maça geri dönüp dönemeyeceğini anlamamıza yardımcı oluyor.” diyor.

Lane, genç güreşçinin gerçekten de beyin sarsıntısı geçirdiğini tespit etti. Dane iyileşmek için spordan ve akademik çalışmalarından bir süre uzak kaldı. Sonra yeniden testten geçirilen Dane tamamen sağlığına kavuştu.

Ancak her sporcu öğrenci, Dane kadar şanslı değil. Liselerin sadece yüzde 42‘sinde sporcuları herhangi bir kazadan sonra muayene edecek sertifikalı antrenörler görev yapıyor.

Profesyonel Amerikan futbol liginde oynayan ve beyin travması geçiren sporcuların durumu medyada büyük yankı uyandırırken liseli futbol oyuncularının başına gelen kazalar fazla ilgi görmüyor. Ulusal Antrenörler Birliği NATA’nın başkanı antrenör Marjorie Albohm, bunun büyük bir sorun olduğu görüşünde: ”Beyin travması geçiren lise öğrencisi futbolcular ihmal ediliyor. Profesyonel sporcularımız için en üstün sağlık hizmetlerini sağlarken milyonlarca sporcu öğrenciyi tıbbi yardımdan mahrum bırakıyoruz.”

Albohm’a göre antrenör ve aileler genç sporculardan beklentilerini çok yüksek tutmamalı, onlara baskı yapmamalı, müsabaka sayısını azaltmalı ve kazalardan sonra daha dikkatli olmalı. Albohm’un başkanı olduğu kuruluş Ulusal Amerikan Futbolu Ligi’yle işbirliği yaparak kamuoyunu beyin travması hakkında bilinçlendirmeye ve sporcu güvenliğine ilişkin yeni yasalar çıkarmaya çalışıyor.


XS
SM
MD
LG