Erişilebilirlik

Şişe Müzesi'nde İlginç Bir Öykü


20. yüzyılın başlarına kadar eczacılar, bira fabrikaları ve süt çiftliklerinin kullandığı şişeler elle üretilirdi. 1800'li yıllarda şişeye olan talep o kadar yoğunlaştı ki şişe imalatı ülkenin ilk sanayi sektörünü oluşturdu. New York, Saratoga'daki Ulusal Şişe Müzesi bu ilginç tarihi anlatıyor

Bu şişelere Hollanda Soğanı deniyor. Bunun nedeni üretildikleri ülke ve şekilleri. 1700’li yıllarda üretilen bu şişeler müzedeki en eski örnekler. Modern yöntemlerle üretilen süt şişeleri ise koleksiyona yeni girmiş.

Farklı şekil ve renklerdeki 2 binden fazla şişe 1800’lerde el aletleriyle üretilmiş. 32 numaralı şişe 1890’lardan. Gary Moeller müzenin müdürü:

“Bu şişelenmiş ilk meşrubat. Bunu şişeleyip satan şirket Mississippi’deki Biederharn Şeker Şirketi’ymiş.”

Bazı şişelerde sahiplerinin ismi var. Bu da o dönemde yeniden kullanımın önemine işaret ediyor.

Gary Moeller: “Bu şişeler pahalı olduğu için sahipleri onları defalarca kullanmak istiyordu.”

Bazı şişeler hiç kullanılmamış. Bu koleksiyon parçalarının üzerinde ünlü siyasetçi ya da eğlence sektöründen kişiler var.

Gary Moeller: “Bu şişeler 1972 başkanlık seçimlerinin anısına yapılmış. Fil şekilli olanın bir yanında Richard Nixon var, diğer yanında ise Başkan Yardımcısı Spiro T. Agnew. Eşek şekilli olanlar ise Demokrat Parti için.”

Müzeye ev sahipliği yapan bu tarihi bina 1800’lerde kaplıcalarıyla ünlenen ve bir turizm merkezi olan Ballston Spa’da yer alıyor. Bugün bu kaplıcalardan yalnızca ikisi kalmış.

Gary Moeller: “1800’lü yıllarda müzenin karşısında Amerika’nın en büyük otellerinden biri olan Sans Souci varmış. Benim duyduğum kadarıyla Sans Souci’nin içinde dört ayrı kaplıca bulunuyormuş.”

Moeller’in anlattığına göre kentin çok popüler olduğu yıllarda her sene Saratoga’dan çıkan su, milyonlarca şişeye konarak dünyaya satılıyormuş. El aletleriyle yapılan şişeler 1903’te otomatik şişe makinası icat edilene dek nefesle şekillendirilmiş.

Müzeyi oğluyla beraber ziyaret eden Peter Nash senelerdir şişe topluyor:

“Boston’da tarihi bir barı yeniledim. Şişelerimin çoğu 1910 ve 1920’lerden kalma. O dönemdelerde kullanılan şişeleri toplamaya çalışıyorum.”

Bu, William’ın ilk ziyareti:

“Tüm bu büyük ve küçük şişeleri görmek beni şaşırttı. Küçüklerin birçoğunu sevdim. Şu kocaman, devasa şişe de güzel.”

Ziyaretçiler aynı zamanda üretimde kullanılan üfleme borusu ve diğer aletleri de görebiliyor. Ayrıca işçilerin mesai sonuna doğru keyif için ürettiği ufak heykeller de müzede görülebilir.

Gary Moeller: “İnsanlar sıkça buraya şans eseri geriyor. Müzenin ne olduğunu bilmiyorlar. Ama bazısı uzun süre kalıyor ve giderken bize müzenin ne kadar hoş bir yer olduğunu söylüyorlar.”

Moeller, ziyaretçilerin, müzeden, çoğunlukla gözden kaçan bu farklı tarih kesitine karşı yeni bir takdir duygusuyla ayrıldıklarını söylüyor.

XS
SM
MD
LG