Erişilebilirlik

Şehir Işıkları Sağlığa Zararlı mı?

  • Rosanne Skirble

Washington’da çevreci bir grup insan sağlığı ve ekolojik denge açısından geceleri daha karanlık geçirmeyi teşvik etmeye çalışıyor

Washington’un ışıklarını uzaydan görmek mümkün. Ancak bu tür aşırı aydınlatma uyku düzenini bozuyor, hormon seviyelerini etkiliyor, hatta kansere yol açtığı bile söyleniyor. Uluslararası Karanlık Gökyüzü Birliği Başkanı Jim Dougherty’e göre gezegenimiz de bundan zarar görüyor: ”Karbondioksit salınımını artırıyoruz. Doğalgaz ya da kömürle elde ettiğimiz enerjiyle gökyüzünü aydınlattığımız sürece küresel ısınma da artıyor.”

Peki aydınlatma, ne zaman aşırıya kaçıyor? Dougherty, Capitol Hill mahallesinin aşırı derecede aydınlatıldığını, sokak lambalarının her yöne ışık saçtığını söylüyor. Ama bazı mahalle sakinleri ışıklardan rahatsız değil. Bir mahalle sakini, ”Gece etraf aydınlık olunca kendimi güvende hissediyorum. Civardaki herşeyi görebiliyorum. Kimsenin bana zarar veremeyeceğini hissediyorum” diyor.

Bir diğeri de durumdan memnun: ”Burası çok iyi bir mahalle, oldukça kalabalık. Işıklar aşırı parlak değil. Akşam yemeği için dışarı çıktığınızda ortam iyi aydınlatılmış oluyor.”

Ancak Dougherty’e göre sokaklardaki lamba sayısı gereğinden çok fazla: ”Sokaklardaki lamba sayısını gerekenin iki katına çıkarırsanız kamu güvenliğini arttırmış olmazsınız. Sadece enerji sarfiyatını ve maliyetini arttırırsınız. Bu da iklim değişikliği ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etki yaratmak anlamına gelir. Burası aşırı aydınlatmanın iyi bir örneği.”

Bazı apartman binalarının etrafındaysa geleneksel sokak lambaları yerine ışığı gerektiği yere doğrultan aydınlatma sistemi kullanılıyor.

Dogherty bu yöntemi beğeniyor: ”Binanın cephesi karanlık. Evlerin içine doğrudan ışık girmiyor. Bina sakinlerinin sağlığı korunuyor.”

Kongre civarındaki bulvarlarda farklı aydınlatma sistemleri kullanılıyor. Üzeri kapalı sokak lambaları, ışık kirliliğini azaltıyor. Kamu sağlığını korumak ve enerji tasarrufu sağlamak için yeni aydınlatma sistemleri kuran kentlerin sayısı da artıyor.

Dougherty bu sistemler hakkında şunları söylüyor: ”Örneğin alıcılar, otoparka girdiğinizde ya da yolda ilerlerken aracınızı farkediyor. Siz geçerken yol aydınlatılıyor, sonra ışıklar otomatik olarak sönüyor.”

Alıcılar tarafından kontrol edilen aydınlatma sistemleri, ışık kirliliğini yüzde 90 oranında azaltabiliyor. Dougherty, ışık kirliliğini engelleyen yeni teknoloji ürünü aydınlatma sistemlerinin daha çok mahallede kullanılmasını umuyor.

XS
SM
MD
LG