Erişilebilirlik

Seçimleri Kazanan Syriza'yı Zor Günler Bekliyor


Syriza lideri Çipras, hükümet kurma görevini almak için cumhurbaşkanlığı sarayına girerken

Syriza lideri Çipras, hükümet kurma görevini almak için cumhurbaşkanlığı sarayına girerken

Seçimlerde beklenenden daha iyi sonuç elde eden Syriza’nın lideri Alexis Çipras, zafer konuşmasında ülkesinin bankalarını ve zor durumdaki ekonomisini tekrar canlandıracağını söyledi

Çipras, konuşmasında seçimlerdeki açık galibiyetinin ardından ilk büyük mücadelesini, Avrupalı kreditörlerden borç affı elde etmek için vereceğini belirtti.

İkinci kez başbakanlık yapacak olan genç siyasetçiyi zor bir hükümet dönemi bekliyor. Ülkede kemer sıkma politikaları sürecek. Bir taraftan da Afrika ve Ortadoğu’dan binlerce kişi Yunanistan kıyılarına varıyor.

Syriza’nın kemer sıkmaya yaklaşımında yaptığı U dönüşüne rağmen seçmenler partiye bir şans daha tanıdı. Çipras, ülkesinin Euro Bölgesi’nden çıkışını engellemek için kemer sıkma politikalarının devamını kabul etmişti.

Hükümetin ilk hedefi ülke ekonominin ve bankaların istikrarını sağlamak olacak. Temmuz ayında bankalar 3 hafta kapanmış ve ekonomi ciddi zarar görmüştü. Bu dönemde Çipras AB’nin 86 milyar dolarlık yardım paketi çerçevesinde şart koştuğu kemer sıkma politikalarını kabul etmek zorunda kalmıştı.

Çipras’ın programında, kreditörlerin şart koştuğu biçimde vergi artırımı, harcama kesintileri ve ekonomik reformlar var. Bu da hükümetin siyasi seçeneklerini kısıtlıyor. Ancak parti, en zor durumdaki Yunanlılar’ı koruyacak kadar esnekliğe sahip olacaklarını belirtiyor.

Partinin seçim manifestosunda üzerinde pazarlık yapılacak “gri alanlar”dan bahsediliyor. Bu alanlardan biri istihdam piyasasıyla ilgili düzenlemeler. Yunanistan’da sendikalı çalışan oranı oldukça yüksek. Syriza, emeklilikte indirimler ve bankaları zor duruma sokan borçlar konusunda da siyaset yapma esnekliği olduğunu belirtiyor.

Ancak kreditörler, Syriza’nın kemer sıkma ile ilgili belli bir alanda yapacağı gevşetmeyi, diğer bir alanda daha sert kararlar alarak telafi etmesi gerektiğini söylüyor.

Beklenenden İyi Sonuç

Syriza seçimlerde beklenenden daha iyi sonuç alarak 300 üyelik parlamentonun 145 sandalyesini elde etti. Bu da Syriza’nın, ülkenin geleneksel olarak karmaşık koalisyonlara dayalı sistemi içinde yalnızca ufak bir partinin desteğine gereksinimi olduğu anlamına geliyor.

Syriza ülkeyi, bir zamanlar sert bir biçimde kemer karşıtı olan Bağımsız Yunanlılar (ANEL) ile birlikte yönetecek. 10 sandalye kazanan partinin lideri Panos Kammenos, Çipras’ın çarşamba günü bakanlar kurulunu belirleyeceğini söyledi.

Bu ittifak Çipras’a, yardım paketinin uygulanması konusunda, daha geniş bir koalisyona göre daha fazla hareket hakkı tanıyabilir. Çipras, seçim sonuçlarının kendisine ülkeyi 4 sene yönetme hakkı tanıdığını ifade etti. Bu, son 6 senede 5 genel seçim yapılan bir ülke için sıra dışı bir durum.

Siyaset uzmanı Aristides Hatsiz, seçim sonuçlarının Çipras için kişisel bir zafer olduğunu belirtti ve bundan sonra Çipras’ın hakimiyetinin çok daha sağlam olacağı yorumunda bulundu.

Ancak bazı uzmanlar Çipras’ın daha geniş bir koalisyon içinde olmasının daha yararlı olacağı görüşünde. Çipras’ın koalisyon içindeki gücünün gelecekte kreditörlerle yeni bir anlaşmazlık yaşanması ya da AB’den çıkmanın gündeme tekrar gelmesi riskini arttırabileceği düşünülüyor.

Eurasia Group danışmanlık şirketinden Mutjaba Rahman, Çipras’ın Yunan halkını, daha önceki hükümetlerden daha sert bir pazarlıkçı olduğu konusunda ikna ettiği yorumunda bulundu ve Syriza-ANEL hükümetinin kreditörleri endişelendireceğini, kurum olarak Yunanistan’ın AB’den gelecek 2 sene içinde çıkma riskini yüzde 30 olarak gördüklerini ifade etti.

Kazandığı zafer, Çipras’a, zor geçen ilk 7 aylık koalisyon sürecinde güvendiği ekibini tekrar bakanlar kuruluna atama konusunda serbestlik tanıyor.

Yanis Varufakis’in maliye bakanlığından sonra bu göreve gelen ve Ağustos’taki yardım paketi anlaşmasında arabuluculuk yapan Öklit Çakalatos’ın tekrar aynı göreve getirilmesi bekleniyor.

Geniş Fikirbirliği

Seçimlere düşük katılım seçmenlerden yalnızca 5’te 1’inin Syriza’ya oy verdiği anlamına geliyor. Çipras, son senelerde sanayileşmiş ülkeler arasında en büyük ekonomik buhranı yaşayan ve senelerdir süren kemer sıkma politikalarıyla gerilen toplumda daha geniş bir fikir birliği sağlamak istiyor.

Mali piyasaların Syriza zaferini bekliyor olması piyasaların seçim sonucuna temkinli bir tepki vermesine yol açtı. Borsada düşüş yaşanırken devlet bonolarında yükseliş görüldü.

Çipras, birçok diğer partinin lideri ve uluslararası ekonomistin söylediği gibi, Yunanistan’ın borç yükünün hafifletilmemesi durumunda ülkesinin senelerdir süren krizden çıkmasının olanaksız olduğunu belirtiyor.

JP Morgan’dan ekonomist Malcolm Barr, Yunanistan’ın AB’ye olan borcunda, Mart ayına kadar bir yeniden yapılandırılmaya gidilmesi gerektiğini söylüyor.

Ancak Almanya ve bazı diğer Avrupa hükümetleri Yunanistan’ın borcunun daha uzun bir süreye yayılması gerektiğini kabul etse de borç silmeye karşı çıkıyor.

Avrupalı yetkililer geçen hafta, Yunanistan’ın senelik borç ödeme tavanının ülkenin ekonomik üretiminin yüzde 15’ini geçmeyecek şekilde belirlenebileceğini söylemişti. Bu da Yunan ekonomisindeki zorlukların devam etmesi durumunda ödemelerin de buna uygun biçimde düşük olacağı anlamına geliyor.

86 milyar dolarlık yardım paketiyle ilgili ilk teftiş toplantısı gelecek ay yapılacak. Bu da Çipras’ın bir taraftan bankalara kapital aktarımı konusunda acele etmesi bir taraftan da ekonomik durgunlukla mücadele etmesi gerektiği anlamına geliyor.

Çipras’ın ilgilenmesi gereken bir diğer sorun da mülteci konusu. Avrupa’ya varan binlerce mülteci, kuzeydeki daha zengin Avrupa ülkelerine yaptıkları yolculukta çoğunlukla Yunanistan’a ayak basıyor.

Çarşamba günü Brüksel’de krizle ilgili bir zirve yapılacak. Pazar günü Türkiye’den Yunanistan’a geçiş yapmaya çalışan bir teknenin batması sonucu 13 kişinin yaşamını yitirmesi krizin aciliyetini bir kez daha ortaya koydu.

Syriza’lı bir yetkili, Çipras’ın Avrupa politikası ile ilgilenmek üzere bir ulusal konsey kurmayı planladığını belirtti. Diğer partilerden gelen üyelerin de katılacağı konsey maliye bakanına tavsiyelerde bulunmakla yükümlü olacak.

Angela Merkel’in deneyimli müttefiklerinden Ralph Brinkhaus, Çipras’a, reform planlarına uyma çağrısı yaptı.

XS
SM
MD
LG