Erişilebilirlik

Savunmada Yolsuzluk Yaygın


Savunma, bir ülke için en öncelikli konuların başında gelir. Savunma gücünü sürekli hazır tutmak ise son derece pahalıdır. Savaş uçağı, tank, silah ve savunma için gerekli malzemeyi üreten firmalar bir yandan pastadan pay elde edebilmek için rekabet ederken diğer yandan da karar mekanizmasını etkilemeye çalışır. Amerika’nın Sesi’nden Jeffrey Young, savunmada yolsuzluk konusunu inceledi.

İtalya’nın en büyük savunma şirketlerinden Finmeccanica’nın başkanı, Şubat ayında tutuklandı. Guiseppe Orsi, Hindistan’a 12 helikopter satışıyla ilgili olarak Hintli yetkililere rüşvet vermekle suçlanıyor. Yeni Delhi hükümeti anlaşmayı askıya aldı.

Savunma şirketleri, karlı anlaşmaları garanti altına almak için yolsuzluğa başvurabiliyor.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü Londra bürosunun hazırladığı endeks, 82 ülkenin savunma harcamalarının ne derece açık olduğunu değerlendiriyor.

Sadece iki ülke, Almanya ve Avustralya, A grubunda yer alabildi. Amerika ve İngiltere, B, Türkiye ise D eksi grubunda.

Örgütün Londra direktörü Laurence Cockfort’a göre, endeks, ülkelerin yolsuzluklara karşı ne kadar dayanıklı olduğunu ölçüyor: ”Karar mekanizmasını etkileyecek kadar güçlü lobicilere karşı koyabilirler mi? Savunma sektöründeki aracı şirketlerin rüşvete başvurmadıklarından emin olabilirler mi? Savunma bakanlıkları çalışanlarının rüşvet almadıklarını nasıl bilebilir? Bu gibi soruların yanıtlarını arıyoruz.”

A’dan F’ye olan sıralamada bu yıl ülkelerin üçte birinden fazlası D kategorisinde. Bu ülkeler arasında Çin, Rusya, Hindistan, Pakistan ve Güney Afrika var. Mısır, Cezayir ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’yse en düşük kategori olan F’de yer aldı.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü savunma şirketlerinin yolsuzlukla mücadele çabalarını da derecelendiriyor. 129 şirketten sadece biri A puanı aldı. Rapora göre listedeki firmaların üçte ikisi usulsüzlüklere karşı aldıkları önlemler hakkında yeterli bilgi vermiyor.

Bazı ülkelerde savunma bakanlıkları ve savunma sanayii birbiriyle içiçe geçmiş durumda. Bu ülkelerde askeri yetkililer, savunma şirketlerinden gelir elde eder. Kamu Ahlakı Merkezi’nden Jeffrey Smith, bazı örnekler veriyor: ”Bu noktada akla ilk gelen ülkeler Türkiye, Pakistan, Endonezya ve Mısır. Bu ülkelerde ordu, silah satın almak, asker eğitmek ve savaşmaktan daha fazlasını yapar. Ordunun ticaretle ilişkisi ve bu alanda çıkarları vardır.”

Yolsuzluk, her zaman nakit para anlamına gelmiyor. Kimi zaman da çıkar çatışması ve kişisel çıkar gündeme geliyor. Amerikan Hava Kuvvetleri üst düzey yetkililerinden Darleen Druyun yaklaşık 10 yıl önce uçak imalatçısı Boeing’le yeni bir tanker uçağı anlaşmasına imza atmış, daha sonraysa Savunma Bakanlığı’ndaki işini bırakarak Boeing’e geçmişti. Druyun,bu yüzden yargılandı ve dokuz ay hapis cezasına çarptırıldı.
XS
SM
MD
LG