Erişilebilirlik

Rusya'nın Dünya Ticaret Örgütü Üyeliği Önünde İki Engel

  • Andre de Nesnera

Rusya, 1993 yılından beri Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmaya çalışıyor. Ancak Moskova’nın önünde iki engel var: Biri, iki komşusuyla yeni bir gümrük birliği kurması; diğeri de Gürcistan’ın muhalefeti.

Bu aybaşında Rusya, Beyaz Rusya ve Kazakistan, aralarında bir gümrük birliği kurulmasını öngören bir anlaşma imzaladı. Nihai hedef ise, gelecekte 170 milyon kişiyi kapsayan tek bir ortak pazar kurulması…

Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü uzmanlarından Anders Aslund, üç ülkenin ne üzerinde anlaştığının tam olarak açıklık kazanmadığını söylüyor. Aslund daha önce de birkaç kez bu tür bir ticaret bölgesi oluşturma girişiminde bulunulduğunu hatırlatıyor.

Aslund, ilk olarak 1994 ‘de Rusya ile Beyaz Rusya arasında gümrük birliği kurulduğunu, bir yıl sonra Rusya’nın bu kez Kazakistan ile bu tür bir anlaşma imzaladığını, daha sonra anlaşmaya Kırgızistan ile Tacikistan’ın da katıldığını söylüyor. Uzman, kuruluşa 2000 yılında Avrasya Ekonomik Topluluğu adı verildiğini ancak topluluğun bir süre sonra dağıldığını belirtiyor.

Anders Aslund, 2003’de bu kez Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya ve Kazakistan’ı bir araya getiren Ortak Ekonomik Alan adlı bir topluluk kurulduğunu, ancak bunun da kısmen Ukrayna’daki “Turuncu Devrim” yüzünden dağıldığını söylüyor.

Aslund’un, yıllardır ekonomik birlik adına hiçbir anlam ifade etmeyen bir sürü belge imzalandığı görüşüne Columbia Üniversitesi uzmanlarından Robert Legvold da katılıyor.

Legvold, bu anlaşmalara bakan kimsenin yakında ortaya bir sonuç çıkacağına inanmadığını söylüyor. Rusya ve Beyaz Rusya'nın sürekli çatıştığını belirten Legvold, iyi niyet olsa bile tüm taraflar arasında köklü sorunlar olduğunu, kaldı ki ortada iyi niyet bile olmadığını savunuyor.

Bazı uzmanlar Rusya’nın, gümrük birliğine katılmasının uluslararası ticaretin kurallarını denetleyen Dünya Ticaret Örgütü'ne üye olma şansını azaltacağı görüşünde.

Ancak Legvold ve Aslund bu görüşe katılmıyor. Bu iki uzman Moskova’da kimsenin gümrük birliğini ciddiye almadığını ve Rus yetkililerin Washington’da yoğun biçimde ‘gümrük birliğinin, Dünya Ticaret Örgütü üyeliği için bir engel oluşturmayacağını’ anlattığını söylüyor.

Uzmanlara göre gümrük birliğinden daha büyük engel, Rusya’nın Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olmasına Gürcistan’ın muhalefet etmesi. Örgüt kurallarına göre herhangi bir üye, yeni bir ülkenin katılmasını sadece veto ederek önleyebilir.

Rusya’nın ekonomik ambargosuna ve Moskova’nın Abhazya ile Güney Osetya’nın bağımsızlıklarını desteklemesine kızan Tiflis hükümeti, bir süredir veto tehdidini kullanmaktan çekinmiyor.

Uluslararası avukat ve ticaret uzmanı David Christy, vetonun tehditten öteye geçemeyeceği görüşünde.

Rusya’nın, Gürcistan dahil 60 Dünya Ticaret Örgütü üyesi ile ikili anlaşmalar imzaladığını belirten Christy, ancak Tiflis ile anlaşmanın taraflarca 2006 da bozulduğunu, yeniden yapılmasının biraz çaba ve zaman gerektireceğini söylüyor.

Christy, Gürcistan’ın tek başına Rusya’nın üyeliğine muhalefet edemeyeceğini, baskıların artması halinde bu küçük ülkenin fazla dayanamayacağını savunuyor.

XS
SM
MD
LG