Erişilebilirlik

Rusya'da Yolsuzluğa Karşı Savaş


Avukat Alexei Navalni (arşiv)

Avukat Alexei Navalni (arşiv)

Rusya’da yerli ve yabancı kuruluşlar tarafından yapılan araştırmalar rüşvet ve yolsuzluğun epidemi haline geldiğini gösteriyor. Öyle ki askeri açıdan dünyanın en güçlü ülkelerinden biri olan Rusya Uluslararası Saydamlık Enstitüsü’nün yolsuzluk listesinde 180 ülke arasında 146’ncı sırada bulunuyor. Ama genç bir avukat bu durumu değiştirmeye çalışıyor.

Uluslararası Saydamlık Enstitüsü’ne göre Rusya yolsuzluk sıralamasında 180 ülke arasında 146’ncı sırada. Yani yolsuzluğun en yaygın olduğu üçüncü dünya ülkeleri arasında. Büyük ekonomiye sahip ülkelerle kıyaslandığında ise, rüşvet ve yolsuzluğun en yaygın olduğu ülke olarak biliniyor. Ancak Alexei Navalni adlı 34 yaşında bir avukat bunu değiştirmeye çalışıyor. Fazla umutlu olmasa da gelecek yılın seçim yılı olması önemli bir avantaj. Çünkü sık sık yapılan anket ve kamuoyu araştırmaları Rus seçmenlerin en büyük şikâyetinin rüşvet olduğunu gösteriyor. Günün önemli bir bölümünü İnternet önünde geçiren Alexei Navalni sempatizanlarından aldığı ihbarları değerlendirip ifşa ederek rüşvetle mücadele etmeye çalışıyor.

Navalni yolsuzluğun tüm kurumlara bulaştığını, Rusya’da rüşvet vermeden iş yapılamadığını ileri sürüyor ve bu nedenle internet bloğunun çok ilgi gördüğünü söylüyor. Rus Televizyonu devletin sıkı kontrolünde olduğu için rüşvet ve yolsuzluk iddialarının yayınlanması imkânsız. Bu nedenle eylemci avukat şu anda nispeten serbest olan İnternet ile yetinmek zorunda. Geçen yıl bursla Amerika’nın Yale üniversitesine gelen Alexei Navalni, bloğuna Rusya’dan Çin’e petrol boru hattıyla ilgili bazı belgeler koymuş. Resmi belgelere göre, boru hattını inşa edecek olan devlet şirketinin yetkilileri 4 milyar doları zimmetlerine geçirmiş. Belgelerin bir milyon kişi tarafından okunması ve binlerce kişinin yorum yapması üzerine Rus basın yayın organları da iddialara değinmek zorunda kalmışlar.

Alexei Navalni, bloğunda, Başbakan Vladimir Putin’in Birleşik Rusya Partisi’nden “hırsız ve sahtekârların partisi” olarak söz ediyor. Şimdiye kadar Navalni’yi görmezden gelen yetkililer son günlerde bloga erişimi spam saldırısıyla engelledi.

Uluslararası Saydamlık Enstitüsü’nün Moskova temsilcisi Elena Panfilova Navalni’nin projesinden övgüyle söz ediyor.

Panfilova, avukat Navalni’nin çok cesur ve istihbarat kaynaklarının çok güvenilir olduğunu söylüyor ve “boyunu aşacak işlere de girişmiyor” diyor.

Rus yetkililer geçen yıl ülke genelinde 20 milyar dolara yakın rüşvet ve yolsuzluk tespit etmiş, seksenden fazla dava açmıştı. Devlet Başkanı Dmitri Medvedev de konuşmalarında sık sık bu konu üzerinde duruyor ve hükümetin yolsuzlukla mücadeleye ne kadar ağırlık verdiğini vurguluyor. Gelecek Mart ayındaki devlet başkanlığı seçimlerine “reformcu” aday olarak katılmak isteyen Medvedev, göreve geldiği ilk günden beri, rüşvetle mücadele ısrarcı davranıyor. Ülkenin en önemli ekonomik ve sosyal problemlerinden biri olarak görülen rüşvetin Rus ekonomisine yılda en az 300 milyar dolara mal olduğu tahmin ediliyor.

Medvedev 30 Mart’ta televizyonda yaptığı konuşmada, hükümetin tüm çabalarına rağmen rüşvetin Rus ekonomisini esir aldığını söylemişti. Rüşvet ve yolsuzluk Rusya’ya yabancı yatırımı de önlüyor. Medvedev’in yolsuzlukla mücadele yolundaki sözlerine rağmen, devlet boru natı şirketi Alexei Navalni’yi hakaret iddiasıyla mahkemeye verdi. Şirket sözcüsü Igor Demin, avukatın yalan söylediğini, ev ödevini yani gerekli araştırmayı yapmadığını ileri sürdü.

Son yıllarda Rusya’da rüşvet ve yolsuzluğun üzerine giden birçok basın mensubunun çoğu zaman işkence yapılmış cesetleri bulundu. Bu cinayetlerin nerdeyse tümünün faili meçhul. Alexei Navalni aynı şeyin kendi başına da gelebileceğinden korkmuyor mu?

Genç avukat korkmadığı söylüyor “korksaydım bunu yapmazdım” diyor.

Bazı uzmanlara göre 1990’lı başına kadar özel mülkiyete bile izin verilmeyen Rusya’da şu anda en az 60 milyarderin bulunması rüşvet ve yolsuzluğun boyutunu gösteriyor.

XS
SM
MD
LG