Erişilebilirlik

Rusya-Ukrayna İlişkilerinin Geçmişi


Rusya ve Ukrayna ortak bir kültür ve tarihe sahip olmalarına rağmen geçen yüzyılda zaman zaman gerginleşen bir ilişki yaşadı. Uzmanlara göre iki ülke arasındaki bugünkü krizin kökü bu döneme dayanıyor

Ukrayna’nın jeopolitik önemi çok açık. Rusya için Ukrayna Avrupa pazarlarına gaz ihracı için ana transit yolu. Ukrayna aynı zamanda Batı’dan Rusya’ya gelebilecek herhangi bir tehdidi yavaşlatan tampon bölge görevi görüyor.

Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin Ukrayna’nın öneminin çok iyi farkında. Mart ayında Kırım’ı ilhak ettiğinden beri konuşmalarında hep aralarındaki Slav kardeşliğini vurguladı: “Her zaman Ukrayna’yı sadece yakın komşumuz değil, kardeş ülke olarak gördük ve hep öyle göreceğiz.”

Rus televizyon istasyonu TV Rain’den Maria Makeeva’ya göre, iki ülke arasındaki ilişki Putin’in tanımladığı kadar basit değil ve özellikle Ukraynalılar açısından daha karmaşık:“Bir karikatürde bir Ukraynalı kapıyı kapatmaya çalışırken Rus üniformalı bir başkası içeri girmeye çalışıyor. Rus “Kapıyı aç kardeş seni faşistlerden korumaya çalışıyorum”diye sesleniyor. Bu karikatür Ukraynalılar’ın ne düşündüğünü çok iyi anlatıyor.”

1930’larda milyonlarca Ukraynalı’nın öldüğü Sovyet diktatörü Josef Stalin tarafından yönetilen kitle idamları ve kıtlık, Ukrayna’da unutulmuş değil. Ruslar ise bazı Ukraynalılar’ın İkinci Dünya Savaşı sırasında Naziler ile işbirliği yapmasını ihanet olarak görüyor. Rus medyası bu olayı Avrupa yanlısı göstericileri “faşistler” olarak damgalamakta kullanıyor.

Carnegie Barış Vakfı Moskova Merkezi uzmanı Masha Lipman, bu tür siyasi tanımlamaların insanları gruplara ayırdığını söylüyor.

Lipman’a göre Rus basını Ukraynalılar’ı ya faşist ya da bizden yana olanlar diye ikiye ayırıyor: “Ukraynalılar’ın bir ulus olduğu unutulmuş gibi. Kullanılan söylemde bir ulustan söz edilmiyor.”

Lipman Ruslar’ı ‘korumanın’ Rus medyası tarafından kullanılan bir başka temel tanım olduğunu, ancak Ukrayna konusunda ‘kardeşlik’ ve ‘korumanın’ birbiriyle uyuşan kavramlar olmadığını vurguluyor: “Rus askerleri Ukrayna’ya girip neyi koruyacak? Ruslar’ı Ukraynalılar’dan mı? Bence burada kasıtlı bir belirsizlik var. Ancak bir noktada bu belirsizlik çözülmek zorunda kalacak.”

Ukrayna’da seçimler yapıldı ve Moskova Petro Poroşenko’nun cumhurbaşkanlığını kabul eder görünüyor. Bu durumda Putin’in kardeşlik çağrılarına devam edip etmeyeceği belli değil. Ancak birşey kesin, o da yeni cumhurbaşkanı ekonomisi iflas etmiş ve herzamankinden daha fazla bölünmüş bir Ukrayna devralıyor.

XS
SM
MD
LG