Erişilebilirlik

Rusya Resmen İşgale mi Hazırlanıyor?


Ukrayna Başbakanı Arseniy Yatsenyuk, Rusya'da parlamentonun 'askeri güç kullanmaya' onay vermesinin ardından ülkesine yapacağı müdahalenin iki ülke arasında savaş anlamına geleceğini söyledi

Ukrayna'da Cumhurbaşkanı Vekili Oleksandr Turçinov da, Rusya'dan çıkan yasama kararının ardından ordunun savaş alarmına geçirildiğini bildirdi.

Rusya'da parlamento, ülkenin silahlı kuvvetlerinin Kırım’da kullanılması yönünde Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in sunduğu teklifi onaylamıştı.

Ukraynalı yetkililer, bir süredir Rusya’nın Kırım’a hala asker gönderdiğini savunuyordu. Rusya parlamentosunun aldığı karar, Ukraynalı yetkililerin iddialarını bir ölçüde doğruluyor.

Ukrayna’da geçici hükümet, bugün başkent Kiev’de olağanüstü toplandı. Savunma bakanı, toplantıda Ukrayna’ya 6 bin Rus askerinin girdiğini iddia etti.

Geçici hükümetin başbakanı Arseny Yatsenyuk, Rusya’ya Kırım’da provokasyonlara son verme çağrısında bulundu, Ukrayna’nın Ruslar’ın yoğunlukta olduğu bölgelerinde ordunun alarmda olduğu uyarısı yaptı.

Birçok uzman, Ukrayna'nın Kırım'daki son askeri faaliyetlere karşı ordusunu harekete geçirmesinin, Rusya'ya 2008'de Gürcistan'a yaptığı gibi bir işgal fırsatı vermesinden kaygı duyuyor.

Kırım, Sovyetler Birliği’nin dağıldığı 1991’den bu yana Ukrayna’ya bağlı bir özerk cumhuriyet. 1954’e kadar Sovyetler Birliği’nin Rusya Federatif Cumhuriyeti’ne bağlı olan Kırım, dönemin Sovyet lideri Nikita Kuruşçev tarafından o dönem SSCB’nin bir cumhuriyeti olan Ukrayna’ya bağlanmıştı. Bugün yarımadanın nüfusunun çoğunluğunu Ruslar oluşturuyor. Geçen hafta Ukrayna’nın Rusya yanlısı Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç’in devrilmesinden bu yana da Kırım, Ukrayna ve Rusya arasındaki gerginliğin odak noktası haline geldi.

Yanukoviç'in geçen hafta görevinden bırakmaya zorlanarak ülkeden kaçmasıyla sonuçlanan muhalefet gösterileri Kasım ayında Cumhurbaşkanı'nın Avrupa Birliği'yle yapacağı ticaret anlamasından vazgeçerek Rusya'yla yakınlaşacak adımlar atmasının ardından başlamıştı.

Bu arada Kırım’da özerk hükümetin yeni atanan Rusya yanlısı başbakanı Sergey Aksiyonov, bugün yaptığı açıklamada yarımadadaki tüm askeri birliklerin ve diğer güvenlik birimlerinin kendi kontrolunda olduğunu açıkladı. Aksiyonov, Rusya Cumhurbaşkanı Putin’e de “barış ve sükunet” sağlaması çağrısında bulundu.

Kırım'daki gerginlik tırmanırken Ukrayna'nın doğusunda, Rusya sınırına yakın Harkiv kentinde de Rusya yanlılarıyla Kiev'deki yeni yönetim yanlıları arasında kavga çıktığı bildiriliyor.

‘Rusya Washington’daki elçisini geri çağırsın’

Rusya parlamentosunun alt kanadı ayrıca Putin’den Kırım’daki durumu istikrara kavuşturmasını istedi. Öte yandan parlamentonun üst kanadı da Washington’daki Rus büyükelçisinin istişareler için geri çağrılması talebinde bulundu.

Başkan Barack Obama dün yaptığı açıklamada, Rusya’yı Ukrayna’ya müdahaleden kaçınmaya çağırmış, bunun ‘bedelleri olacağı’ uyarısında bulunmuştu.

Askerlerin üzerinde işaret yok

Rusya’nın Kırım’ın Sivastopol limanında bir donanma üssü bulunuyor. Ancak Ukrayna hükümetinin iddiasına göre binlerce Rus askeri ülkeye “Ukrayna toprakları dışından” girdi.

Kiev hükümeti ayrıca Kırım’da yeni atanan başbakanı da tanımayı reddediyor. Ukrayna cumhurbaşkanı vekili Oleksandr Turçinov, Kırım’da Aksiyonov’un başbakan olarak atanmasını anayasa ihlali olarak niteledi. Aksiyonov, bu hafta başında atanmıştı. Kırım’da nüfus çoğunluğunu oluşturan Ruslar, Kiev’deki yeni yönetimi tanımak istemiyor.

Amerika’nın Sesi muhabiri Elizabeth Arrott da, Kırım sokaklarında çok sayıda askerin ve askeri aracın bulunduğunu, Rus üssünün çok uzağında görevlendirilen bu askerlerin ve araçların üzerinde hangi ülkeye bağlı olduklarını gösteren bir işarete rastlanmadığını bildiriyor. Arrott, Kırım’ın idari merkezi Simferepol’daki (Akmescit) yerel parlamento binasının dışında ve Simferepol havaalanında da bu askerlere rastladığını belirtti.

Rus askerlerinin Simferepol’da devlet televizyonunu da ele geçirdiği, gelen haberler arasında.

Tatarlar

Kırım’da nüfusun çoğunluğunu Ruslar oluşturmakla birlikte, yarımada aynı adla anılan Tatar nüfusa da ev sahipliği yapıyor. 1944 yılında Nazi Almanyası’yla işbirliği yaptığı gerekçesiyle dönemin Sovyet diktatörü Jozef Stalin tarafından tamamen Kırım’dan sürülen Tatarlar’ın önemli bir kısmı anayurtlarına geri döndü.

Tatarlar bugün Kırım’da nüfusun yüzde 10’dan fazlasını oluşturan Tatarlar, Rusya’ya sıcak bakmıyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanı vekili Turçinov, Rusya’nın Kırım’daki faaliyetlerini “düpedüz saldırganlık” olarak niteledi. Turçinov, yaşananları, Rusya’nın 2008’de Gürcistan’ın Abhazya bölgesini işgal etmesine benzetti.

Rusya ‘doğal gaz tehditlerine’ başladı

Öte yandan Rusya Enerji Bakanlığı, borcunu ödemediği için Ukrayna’ya ‘indirimli doğal gaz tarifesi’ vermeme tehdidinde bulundu. Rus devlet şirketi Gazprom, Ukrayna’nın 2013 yılından kalma 1,55 milyar doları aşkın borcu bulunduğunu açıkladı.
XS
SM
MD
LG