Erişilebilirlik

Ruanda İle Fransa Arasında ‘Soykırım’ Krizi


BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon, Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame'yle eşi Jeannette Kagame ve Afrika Birliği Komisyonu başkanı Nkosazana Dlamini-Zuma Ruanda soykırımının 20. anma törenlerinde

BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon, Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame'yle eşi Jeannette Kagame ve Afrika Birliği Komisyonu başkanı Nkosazana Dlamini-Zuma Ruanda soykırımının 20. anma törenlerinde

Ruanda, 1994 yılında Hutular ile Tutsiler arasında yaşanan iç savaşta, yüz gün içinde 800 bin kişinin soykırıma uğramasının 20’inci yılında Devlet Başkanı Paul Kagame’den Fransa’ya şok suçlama geldi

Kagame, anma törenlerinden bir gün önce, Fransa’yı ‘soykırımın ideolojik altyapısını hazırlamak ve bizzat uygulamakla’ suçladı. Kagame, anma törenlerinde de Fransa’yı suçlamaya devam ederek, “Hiçbir devlet, öyle olduklarını düşünseler bile, gerçekleri değiştirecek kadar büyük değil” dedi. Fransa, hükümet olarak anma törenlerine katılmayacağını açıkladı, Kigali yönetimi de davetini geri çekince iki ülke arasında diplomatik kriz yeniden tırmandı.

İki dönemdir Ruanda’nın Devlet Başkanlığını yürüten Paul Kagame, yüzyılın son soykırımı olarak anılan Ruanda soykırımında Fransa’nın rolünü içeren şok açıklamalarda bulundu. Kagame, Başkent Kigali’de Afrika Gençliği ve Liberation gazetelerinin de aralarında bulunduğu bir grup gazeteciye Fransa’yı suçlayan açıklamalarda bulundu.

Fransa’nın ‘soykırımın başında, esnasında ve sonunda doğrudan rol aldığını’ açıklayan Kagame, “Fransa, 1994 yılında önce soykırımın ideolojik alt yapısını hazırladı. Ardından da bizzat soykırımda rol aldı. Soykırımdan sonra da Turqoise adlı NATO operasyonu ile rolünü sürdürdü” dedi. Kagame, “Birkaç gün önce Pascal Simbikangwa’yı Paris’te soykırımdan yargıladılar. Sanki 20’inci yıldönümü öncesi Fransa’nın bir jesti gibi. Asıl orada yargılanması gereken Fransa’nın kendisidir” dedi.

Kagame, Fransa’dan hala özür beklediklerini belirterek, eğer bu gerçekleşmezse, Fransa ile ilişkilerin düzelmesinin mümkün olmadığını söyledi.

Fransız büyükelçisi ‘persona non grata’

Kagame’nin sözleri Paris’te soğuk duş etkisi yaptı. Hükümet adına törenlere katılması planlanan Adalet Bakanı Christiane Taubira’nın gezisi iptal edildi. Fransız Dışişleri Bakanlığı’ndan törenlere büyükelçi seviyesinde katılım olacağı açıklandı. Ancak daha sonra Kigali yönetimi Fransa’nın Kigali büyükelçisi Michel Flesch’i ‘persona non grata/istenmeyen adam’ ilan ederek davetini geri çektiğini açıkladı. Böylece törenlere Fransa’dan katılım olmadı.

Ekonomik gelişme ve siyasi cinayetler aynı anda

Kurduğu Ruanda Yurtsever Cephesi Partisi ile 14 yıldır ülkeyi yöneten Paul Kagame, soykırımın ardından tümüyle talan edilen ülkesini yeniden ayağa kaldıran lider olarak anılıyor. Ruanda’da yolsuzlukla mücadele ve ekonomik kalkınma için verdiği çabalar uluslararası alanda da kabul görüyor. Ancak, Kagame muhaliflerine uyguladığı sert yöntemlerle eleştiriliyor.

Paul Kagame, 31 Aralık 2013’te Johannesburg’da sürgündeki muhalif Patrick Karegeya’nın ölümünden sorumlu tutuluyor. Ruanda yönetimi, bunun kendilerine bir saldırı planının parçası olduğunu belirterek cinayetle tüm ilişkilerini reddediyor.

Ruanda Anayasası’na göre iki dönem üst üste cumhurbaşkanı olan Kagame’nin yeniden aday olma şansı yok. Ancak Kagame’nin anayasayı değiştirerek yeniden aday olmak istediği biliniyor. Amerika ile yakın ilişkisi olan Kagame böyle bir adım atarsa, Obama yönetimiyle de ilişkilerinin soğuyabileceği belirtiliyor.
XS
SM
MD
LG