Erişilebilirlik

Putin'in Tehditleri Avrupa'yı Korkutuyor mu?


Rusya, Ukrayna ve Batı’ya baskı için Avrupa’nın başlıca doğal gaz kaynağı olma kartını yeniden kullanıyor. Avrupa, doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unu Rusya’dan sağlıyor ve bunun yarısı Ukrayna üzerinden geçiyor

Viktor Yanukoviç Ukrayna cumhurbaşkanı iken Aralık ayında Avrupa Birliği Dış Politika Yetkilisi Catherine Ashton ile biraraya geldi. O tarihte taraflar Ukrayna ile Avrupa Birliği arasında önemli ticari ve siyasi anlaşmalar imzalamayı umuyordu.

Ancak birçok Ukraynalı’nın şiddetle karşı çıkmasına rağmen Yanukoviç Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in tavsiyesine uyarak anlaşmaları son anda reddetti. Putin ucuz gaz verme vaadiyle Yanukoviç’in fikrini değiştirdi.

Putin’in verdiği söz, Ukrayna’nın her yıl büyük miktarda Rus gazı kullanması nedeniyle Yanukoviç için iyi bir anlaşma olarak göründü.

Ancak Yanukoviç’in Şubat ayında pnotesto gösterileri sonucu devrilmesinden sonra Rus gazı teşvikten çok cezaya dönüştü.

Geçen ay dev Rus enerji şirketi Gazprom’un yöneticisi Aleksey Miller Başbakan Dimitri Medvedev ile birlikte Ukrayna’ya satılan doğal gazın fiyatını yüzde 44 arttırma kararı aldı.

Fiyat artışıyla Ukrayna’nın Gazprom’a borcu 2 milyar 200 milyon dolara çıktı. Ukrayna gaz faturalarını ödeyemezse –ki bunu dış yardım olmadan yapması imkansız- Gazprom gazı kesebilir.

Londra’daki araştırma kurumu Chatham House’de görevli uzman Antony Frogatt’a göre bu Avrupa için kötü haber. Frogatt Rusya’nın gazı siyasi bir silah olarak kullanmaya devam edeceğini söylüyor:

“Rus ekonomisi büyük ölçüde enerjiye bağımlı. Ruslar, Ukrayna’ya düşük fiyatla doğal gaz sağlamanın artık kendilerine siyasi ve ekonomik yarar getirmediğini görürlerse fiyatı arttırırlar. Avrupa’da son aylarda gördüğümüz değişiklikler hep bu yönde oldu.”

Ancak bu kez tehdit 2006 ve 2009 kışlarındaki fiyat uyuşmazlıkları sırasında yaşananlar kadar korkutucu değil. Avrupa ülkeleri o tarihten beri enerji ihtiyaçlarını karşılamak için başka seçenekler buldu ve yaz aylarında Rus gazına bağımlı olmaktan çıktı. Aslında birçok Avrupa ülkesi gaz depolarını bugünlerde yeniden doldurmak zorunda ama depolar kış yumuşak geçtiği için zaten büyük ölçüde dolu.

Uzman Anthony Frogatt şöyle açıklıyor: “2006 ve 2009’daki gaz krizi sırasında durum farklıydı. Birincisi, sert bir kış vardı. İkincisi Avrupa Birliği Rus gazına daha çok bağımlıydı. Üçüncüsü Rus gazının çoğu Ukrayna üzerinden geliyordu. Şimdiyse gaz sevkiyatı Ukrayna dışında başka yollardan da yapılıyor.”

Rusya ayrıca gaz ihracatını durdurmanın ekonomisine getireceği yükü de düşünmek zorunda. Enerji, Rusya’nın en önemli gelir kaynağı. Jeopolitik hırsları ne kadar büyük olursa olsun bir çok enerji uzmanı Rusya lideri Putin’in gelirini tehlikeye atmadan önce iki kez düşüneceği görüşünde.
XS
SM
MD
LG