Erişilebilirlik

Paris'te Suriye İçin "Masaya Dönün" Çağrısı


Paris'te bir araya gelen Suriye'nin Dostları Grubu üyesi bir grup ülke, ortak bir deklarasyona imza atarak, Suriye'deki çatışmalara politik çözüm bulunması konusundaki çabalarını ikiye katlama taahhüdünde bulundu

Paris'te bir araya gelen Suriye'nin Dostları Grubu üyesi bir grup ülke, rejim güçlerinin ve muhalefetin Halep'te sivillere ve hastanelere saldırılarıyla raydan çıkan barış görüşmelerini yeniden rayına oturtmak amacıyla toplandı. Rusya ve Amerika, toplantı öncesi ortak bir deklarasyona imza atarak, Suriye'deki çatışmalara politik çözüm bulunması konusundaki çabalarını ikiye katlama taahhüdünde bulundu. Amerika Dışişleri Bakanı John Kerry, parça parça ele alınan ateşkes anlaşmaları yerine "ulusal ve geniş çapta ateşkese gidilmesi gerektiğini" açıkladı. Cenevre'deki müzakereleri terkeden Suriyeli muhaliflerin sözcüsü Riyad Hicab ise, masaya dönme şartı olarak, müzakere sürecinin yeniden boşa çıkmaması için "garanti" istedi.

Önümüzdeki hafta Cenevre'de BM Özel Temsilcisi Stefan de Mistura'nın arabuluculuğunda yeniden toplanması beklenen barış görüşmeleri öncesinde Paris'te Fransa Dışişleri Bakanı'nın ev sahipliğinde Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan, Katar, İngiltere, İtalya, Ürdün ve AB temsilcileri katıldı. Türkiye'yi Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Suriye'deki ılımlı muhalifleri ise Yüksek Müzakere Komisyonu Başkanı Riyad Hicab temsil etti. Toplantıya Suriye'nin Dostları Grubu'na mensup 17 ülke davet edildi ancak Suriye rejimini destekleyen ülkeler katılmadı. Toplantı öncesi katılımcı bakanlar arasında kısa ikili görüşmeler de gerçekleşti. Toplantının ardından Kerry ve Ayrault çalışma akşam yemeğinde bir araya geldi.

Suriye'de tarafların 27 Şubat'ta imzaladıkları ateşkese rağmen Halep'te yoğunlaşan çatışmalar ve bombardımanın sürmesi barış görüşmelerini de tehlikeye soktu. Cenevre'de BM'nin arabuluculuğunda süren müzakereleri çatışmaların sürmesi nedeniyle terkeden Suriyeli muhaliflerin yeniden masaya oturtulması için girişimler yoğunlaştı.

Paris'teki toplantıdan bir kaç saat önce Amerika ve Rusya'nın, Suriye'yi Destekleme Grubu üyesi olarak, Suriye rejimini ve muhalif grupları sivilleri, hastaneleri ve sivil alt yapı kurumlarına yapılan saldırılara son verilmesini isteyen ortak bildiri yayınladıkları haberi geldi. Kerry Paris'teki toplantıda bu ortak bildiriyi katılımcılara sundu. Bildiride, El Nusra, IŞİD ve BM Güvenlik Konseyi tarafından terörist örgüt kabul edilen radikal gruplara para ve silah yardımı yapılmasını yasaklayan, BM'nin 17 Aralık 2015 tarihli ve 2253 sayılı kararına uyulması çağrısı yapılıyor. Washington'un muhalif gruplara, Moskova'nın ise Esad rejimine baskı yaparak, tarafların şiddeti durdurması için çabaların artırılması hedefi vurgulanıyor.

Toplantının ardından bir basın toplantısı düzenleyen ev sahibi Bakan Jean-Marc Ayrault, Suriye için barış görüşmelerinin bir an evvel yeniden başlaması gerektiğini dile getirerek, "Suriye krizinde yeniden kritik bir dönemden geçiyor. Bir an evvel ateşkese uyma garantisi ile görüşmelerin yeniden başlaması ve Suriye'ye insani yardım yapılmasını arzu ediyoruz. Bu amaçla Uluslararası Suriye'ye Destek Grubu önümüzdeki hafta Viyana'da toplanacak. Bu toplantıda İran ve Rusya ile rejim ve muhaliflerin temsilcileri de katılmalı" diye konuştu. Ayrault, Şam yönetimini ateşkesi bozan taraf olmakla ve müzakerelerin ilerlemesinde hiçbir çaba göstermemekle suçladı. Rusya ve Amerika'nın ortak deklarasyonunu ise "olumlu bir gelişme" olarak selamladıklarını dile getiren Fransız bakan, ancak bunun kağıt üzerinde kalmaması ve uygulamaya konması gerektiğini vurguladı.

Toplantıya geç de olsa katılan muhaliflerin sözcüsü Riyad Hicab ise, ateşkesin rejim güçleri, IŞİD, El Nusra ve Rusya tarafından bozulduğunu savunarak, yeniden masaya dönebilmeleri için "ateşkese uyulması konusunda somut garanti" istedi.

Kerry'den geniş kapsamlı ateşkes önerisi

Amerika Dışişleri Bakanı Kerry toplantıda parça parça ve kısa süreli ateşkesin yerini, ulusal çapta, geniş kapsamlı bir ateşkesin alması gerektiğini söyledi. John Kerry "Rusya ve Amerika olarak bir bildiri yayınladık. Ve bunu bugün diğer ülkelere de sunduk. Ama bunların sadece kelimeler ve kağıtlar olduğunu biliyoruz. Ateşkes anlaşması uygulanmazsa yazılanlar sadece bir kağıt parçası üzerindeki sözler olarak kalır. Uygulama önemli. ama biz tarafları dşplomatik olarak bir araya getirmeye çalışıyoruz. Bizim sorumluluğumuz muhalifleri, Rusya'nın sorumluluğu da Esad rejimini ateşkese uyması için baskı yapmak " diyerek tarafları anlaşmaya uymaya çağırdı.

Çavuşoğlu: "Siyasi çözüm öneriyoruz"

Toplantı sonrası Türk medya mensuplarına açıklama yapan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya ve Suriye rejiminin ateşkes konusunda kararlılık sergilemediğini belirterek, "Özellikle Rusya ve rejim tarafından ateşkesin ihlali söz konusu. John Kerry bize Rusya ile son vardığı anlaşmayı yani ateşkesin sürdürülmesi ile ilgili vardıkları anlaşmayı anlattı ve ortak metni bize dağıttı. Ama bu konuda bir kararlıklık olsaydı bugün burada toplanmamıza da gerek olmazdı. Çünkü daha önceki toplantılarda aldığımız kararlar da bunları içeriyor" dedi. Türkiye olarak muhalefetin temsilcisi Riyad Hicab'a desteklerini vurguladıklarını kaydeden Bakan Çavuşoğlu, "Rİyad Hicab'a kimin ateşkesi ihlal ettiğine dair sorular da sorduk. O da net bir şekilde ateşkesi Rusya'nın ve El Nusra, Daeş gibi terör örgütlerininin doğrudan hastaneleri ve sivilleri hedef aldığını anlattı. Tüm zorluklara rağmen siyasi çözüm konusunda ne kadar kararlı olduklarını anlattı. Amacımız ateşkesin tamamen sağlanması ve siyasi sürecin başlaması ama sadece bizim ve muhafeletin bu konuda kararlı olması yetmez. Suriye rejiminin müzakere heyetinin de, siyasi dönüşüm konularına girmesi beklenmektedir. Maalesef daha önce Cenevre süreçlerinde olduğu gibi bu süreçte de, rejim siyasi dönüşümü konuşmak bile istemiyor. Biz önümüzdeki hafta siyasi çözümü gündeme getireceğiz" dedi.

Ancak toplantıdan, müzakereleri bugüne kadar tıkayan en temel konu olan Esad'ın siyasi çözüme dahil edilip edilmeyeceği konusunda bir ortak karar da çıkmadı.

XS
SM
MD
LG