Erişilebilirlik

Oy Hakkı Yasası'nın 50'inci Yıldönümü

  • Chris Simkins

Bundan 50 yıl önce, 1965’te, ABD Başkanı Lyndon Johnson, Seçmen Hakları Yasası’nı imzaladı. Yasa, oy vermede ırksal ayrımcılığı yasadışı kılarken, güney eyaletlerinde yaşayan milyonlarca siyah Amerikalı’nın oy verme hakkını federal hükümetin güvencesi altına aldı. Yasa, yıllar süren toplumsal eylemlerle şiddetin sonucunda çıkarıldı.

Başkan Johnson’ın 1965’te Seçmen Hakları Yasası’nı imzalaması tarihi bir andı. Birçok uzman, yasanın, Amerikan tarihindeki en etkin vatandaşlık hakları yasası olduğu görüşünde.

Lyndon Johnson, “Her ırk, renk ve geçmişten gelen Amerikalı, demokrasi sürecinde diğer Amerikalılar’la aynı haklara sahip oluncaya kadar yolumuzdan sapmayacağız” diyor.

Seçmen Hakları Yasası güney eyaletlerinde, yerel sandıklarda siyah Amerikalılar’a ayrımcılık yapan uygulamaları ortadan kaldırdı. Yasa aynı zamanda siyah Amerikalılar’a oy verme hakkı tanıyan anayasanın 15’inci maddesinin uygulanmasını federal hükümetin sorumlulukları arasına aldı.

John Lewis, “1965 Seçmen Hakları Yasası çok sayıda kişiyi özgürleştirdi” diyor.

Kongre üyesi John Lewis 1965’te Alabama’nın Selma kentindeki bir seçmen hakları eyleminde neredeyse öldürülmüştü. Eylemlerdeki şiddette polis barışçı göstericilere saldırmıştı. Bu da ülkede büyük tepkiye yolaçmış, yasanın kısa sürede çıkarılmasının yolunu açmıştı: “Çekilen bu kadar acıya değdi. Bazılarımızın akan kanına değdi.”

Siyaset bilimi profesörü Andra Gillespie devletin, siyah seçmenleri seçmen kütüklerine yazdırmak için geniş kapsamlı çalışma yaptığını söylüyor: “Siyah Amerikalılar arasında oy verme oranı 1960’ların sonuyla 1970’lerin başında hızlı bir büyüme gösterdi. Güneyde yüzbinlerce siyahın oy vermeye başladığı eyaletler oldu.”

Siyah toplum liderleri oy verme hakkı için yapılan özverinin asla unutulmaması gerektiğini söylüyor. Cumhuriyetçi Partili Leo Smith, Georgia eyaletinde azınlıkların siyasete katılımı için çalışıyor: “John Lewis gibi saldırıya uğrayacağım bir toplumdan bugünkü topluma gelmekten gurur duyuyorum. O, benim için yaralandı. Onun çektiği acıların önemini unutursak kanı boşa akmış olur.”

Atlanta’nın eski Belediye Başkanı Shirley Franklin, 50 yıl sonra Seçmen Hakları Yasası’nın kendisine seçilme fırsatı verdiğini hatırlıyor: “Neyse ki çevremdekiler benim kendimde görmediğim bir şeyi gördü. Beni zorladılar ve siyasete girmemi istediler. O günden beri ben de başkalarını aynı şeyi yapmaları için ikna ediyorum.”

Siyaset uzmanları Seçmen Hakları Yasası’nın, demokrasilerde en önemli etmenlerden biri olan seçme hakkını daha adil kılarak, Amerikan toplumuna büyük bir zafer kazandırdığını söylüyor.

XS
SM
MD
LG