Erişilebilirlik

'İran Hile Yaparsa Yaptırımlar Derhal Geri Gelir'


Çerçeve anlaşmasının ardından açıklama yapan Başkan Barack Obama

Çerçeve anlaşmasının ardından açıklama yapan Başkan Barack Obama

Başkan Barack Obama, İran’la varılan çerçeve anlaşmasının, bu ülkenin nükleer silah sahibi olma yollarını tıkayacağını savundu.

Obama, çerçeve anlaşmasının tarafların nihai anlaşmaya varmasını sağlayacağından emin olduğunu, bunun da tüm dünyayı daha güvenli hale getireceğini savundu.

İran, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi olan Amerika, Çin, Fransa, İngiltere, Rusya ve bunların yanı sıra Almanya, aylar süren zorlu müzakerelerin ardından dün İsviçre’nin Lozan kentinde bir çerçeve anlaşmasına varmıştı. Bu aşamaya gelineceği konusunda dahi kuşkular bulunuyordu.

Çerçeve anlaşması, İran’ın ekonomisine büyük zarar veren yaptırımların kaldırılması karşılığında uranyum zenginleştirme programını kısıtlamasını öngörüyor.

Görüşmelere karşı çıkan İsrail gibi ülkeler, Amerika ve ortaklarının İran’a çok fazla ödün verdiğini savunuyor. Ancak Başkan Obama, İran’ın nükleer tesislerinde şimdiye kadar en yoğun ve en ağır denetimlere izin verdiğini söyledi. Obama “İran hile yaparsa, tüm dünya bunun farkında olacak” diye konuştu, böyle bir durumda yaptırımların derhal yeniden yürürlüğe gireceği uyarısında bulundu.

Obama Netanyahu’yu aradı

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada Obama’nın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’yu telefonla arayarak, çerçeve anlaşmasına varmış olmalarının İran’ın terör destekçisi devlet olduğu ve İsrail’e tehdit oluşturduğu yönündeki kaygılarının önüne geçmeyeceği güvencesi verdi.

İran’la doğrudan görüşmeler yürüten Amerika Dışişleri Bakanı John Kerry, CBS televizyonuna yaptığı açıklamada, ne Amerika’nın ne de ortaklarının bir şeyden vazgeçtiğini, İran’la mücadele konusunda tüm seçeneklerin hala masada olduğunu bildirdi. Kerry, Amerika’nın ortağı ülkelerin denetleme mekanizmasının koşullarını oluşturduğunu, İran’ın da bu koşulları kabul ettiğini belirtti.

Görüşmeye katılan ülkeler arasında İran’a en yakın ülke olarak bilinen Rusya da, çerçeve anlaşmasının Ortadoğu’da olumlu bir etki bırakmasının beklendiğini açıkladı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, İran’ın bölge sorunlarının çözümünde daha etkin rol almasına izin verileceğini bildirdi.

İran ve P5+1 ülkeleri, şimdi müzakerelerini 30 Haziran’a kadar tamamlanması amaçlanan nihai anlaşmaya hedeflemek zorunda.

İran Batılı ülkelerin iddialarının aksine, nükleer programının askeri değil sivil amaçlı olduğunu, nükleer bomba imal etmeyi hiçbir zaman amaçlamadığını savunuyordu. Ancak şimdiye kadar elde edilen veriler, İran’ın sivil amaçlı kullanımın fazlasıyla ötesinde uranyum zenginleştirdiğini gösterdi.

Başkan Obama, çerçeve anlaşmasının İran’a yalnızca tesislerini denetime açma imkanı tanımayacağını, bu ülkenin aynı zamanda yeniden uluslararası toplumun bir bireyi olmasına fırsat tanıyacağını söyledi.

XS
SM
MD
LG