Erişilebilirlik

Obama Cumhuriyetçiler'e Tepkili


47 Cumhuriyetçi Partili senatör, İran’a, Başkan Barack Obama’yla yapacağı herhangi bir nükleer anlaşmanın sadece Obama’nın görevden ayrılacağı 2017 başına kadar geçerli olacağı uyarısında bulundu, yeni başkanın herşeyi değiştirebileceğini hatırlattı

Cumhuriyetçi Partili senatörler, Tahran’a gönderdikleri mektupta, Amerika ve beş dünya gücüyle İran arasında yapılan görüşmeler sonucu ortaya çıkacak anlaşmanın Kongre tarafından onaylanmaması durumunda anlaşmayı sadece Obama ve İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney arasında yapılan bir sözleşme olarak göreceklerini yazdı.

Cumhuriyetçi grup, Kongre’nin onayı olmadığı sürece Başkan Obama’dan sonra görev başına gelecek yeni başkanın tek bir imzayla bu anlaşmayı feshedebileceğini, yeni Kongre’ninse anlaşmanın şartlarını istediği zaman değiştirebileceğini bildirdi.

Senato’daki 54 Cumhuriyetçi senatörden 47‘si, Başkan Obama’nın anayasa uyarınca iki yıldan az bir süre içinde görevi bırakacağı, ancak içlerinden bazılarının onyıllarca senatörlük yapmaya devam edeceği uyarısında da bulundu.

Başkan Obama, haftasonunda, Amerika’nın, İran’ın nükleer silah imal etmesini engelleyecek uluslararası bir anlaşmaya varılamayacağını anlaması durumunda görüşmeleri sona erdireceğini söylemişti. Ancak Başkan Obama, varılan her türlü anlaşmanın Kongre’de onaylanması koşulu getiren yasa tasarısını veto etme tehdidinde de bulundu.

Nükleer programının sivil amaçlı olduğunu ısrarla vurgulayan Tahran ise Amerika ve Avrupa’nın uyguladığı ekonomik yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer faaliyetlerinin kapsamını kısıtlayacak anlaşma üzerinde Amerika, Almanya, İngiltere, Fransa, Çin ve Rusya’yla görüşmeye devam ediyor.

Müzakereciler, anlaşmanın ana hatlarını 31 Mart’a kadar tamamlamayı, nihai anlaşmaya ise Haziran ayı sonuna kadar varmayı planlıyor.

Çoğu Cumhuriyetçi Partili bazı siyasetçiler, anlaşmaya ilişkin kaygıları olduğunu dile getiriyor. Bu kaygıların nedeni, ekonomik yaptırımlar gevşetilirken İran’ın nükleer silah elde etme çalışmalarına başlayabileceği düşüncesi.

Cumhuriyetçi Parti’nin kontrolundaki Temsilciler Meclisi’nin Başkanı John Boehner, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’yu, İran’la yapılan görüşmelerin kötü bir anlaşmaya doğru ilerlediği görüşünü taşıyan İsrail Hükümeti’nin bu fikirlerini dile getirmesi için Kongre’ye davet etmişti. Boehner’ın Netanyahu’yu Beyaz Saray’a haber vermeden davet etmesi, Amerikan diplomasi protokolünü çiğner nitelikte.

Öteyandan New York’ta Birleşmiş Milletler-Avrupa Birliği işbirliği toplantılarına katılan Avrupa Birliği Baş Temsilcisi Federica Mogherini’ye, gelecek hafta İran’la devam edecek olan görüşmelerden ne beklediği soruldu. Mogherini, görüşmelerin devam etmesini olumlu bir gelişme saydıklarını söyledi: ”Daha önce yapılan görüşmeler çok uzun sürüyordu. Şimdi müzakerelerin sonuna yaklaşıyoruz. Ancak hala üzerinde çalışmamız gereken bazı boşluklar var. Şu saatlerde bu yönde çalışmalar yürütüyoruz. Bir anlaşmaya varmayı başaracağımızı umuyorum. ‘Anlaşma’ diyorum, ‘iyi bir anlaşma’ bile demiyorum çünkü varabileceğimiz tek anlaşmanın İran’ın nükleer silah üretmesini imkansız kılan bir anlaşma olacağı düşüncesindeyim. Aynı zamanda tarihi bir fırsat yakaladığımızı düşünüyorum çünkü İran’ın içinde bulunduğu bölge son derece sorunlu bir bölge. Farklı bir bölgesel çerçeve oluşturmak için eşsiz bir fırsat yakalamış olabiliriz.”

Mogherini, Avrupa Birliği’nin de anlaşma sağlanması için çalışmalarını sürdürdüğünü vurguladı: ”Çok çalışmamız gerekiyor, Avrupa Birliği de zaten bunu yapıyor. Önümüzdeki günlerde hala mevcut olan boşlukları gidermek, tüm katılımcılar için siyasi koşulları oluşturmak ama en önemlisi Tahran için anlaşmaya varmasını sağlayacak siyasi adımları atmak istiyoruz. Görüşmelere katılan Avrupalı bakanlar ve Amerika Dışişleri Bakanı John Kerry’yle Paris’te biraraya geldik. Tekrar toplanacağız. Ben de önümüzdeki günlerde elimize geçecek fırsatları en iyi şekilde değerlendirmek için İran Dışişleri Bakanı Cavit Zarif’le iletişim içindeyim.”

Tarafların 31 Mart’a kadar anlaşıp anlaşamayacaklarını şimdiden tahmin etmek zor. Ancak uzmanlara göre hem Amerika ve Avrupa Birliği’nin hem de İran’ın bu kez ellerine geçen fırsatı değerlendirmek istediği görülüyor.

XS
SM
MD
LG