Erişilebilirlik

Obama Çin Lideriyle Görüşmesini Önemsiyor

  • Aru Pande

Başkan Obama, Çin lideri Xi Jinping’i Beyaz Saray’da ağırlıyor. Son dönemde siber güvenlikten Güney Çin Denizi’ndeki sorunlara kadar birçok farklı alandaki tavırlarıyla Amerika’yı rahatsız eden Çin liderinin ziyareti, ikili ilişkilerin geleceği açısından büyük önem taşıyor.

Çin Cumhurbaşkanı’nın ziyareti, 21 milyon Amerikalı’nın bilgilerinin çalındığı siber saldırının hemen ardından gerçekleşiyor. Amerika, saldırıdan Çin’i sorumlu tutuyor.

Başkan Obama, “Hükümetinizin veya uzantılarının, doğrudan bir sanayi casusluğuna dahil olmasını, ticaret sırlarını ve özel şirket bilgilerini çalmasını bir saldırı olarak görüyoruz ve bunun durması gerektiğini söylüyoruz” diyor.

Amerikan iş dünyasının liderleriyle buluşan Başkan Obama, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile görüşeceği konuların başında siber güvenliğin bulunduğunu söyledi.

Ancak bu konu, iki liderin Haziran 2013’te California’daki görüşmesi sırasında da gündeme gelmişti.

David Lampton, Johns Hopkins Üniversitesi’nde Çin Araştırmaları Bölümü Başkanı. Lampton, “Amerika’nın sabrının sınırları zorlanıyor. Sorunun çözümünde ilerleme kaydetmeliyiz. Aksi halde, çıkarlarımızı daha etkin bir şekilde koruma yolları aramak zorunda kalacağız” diyor.

Amerika’nın seçenekleri arasında, ekonomik yaptırımlar da var. Ancak Obama yönetimi yaptırım kararını Çin liderinin ziyareti sonrasına erteledi.

Amerika ve Çin arasındaki başka bir tartışma konusuysa Güney Çin Denizi. Bazıları, Amerika’nın bu konuda daha sert bir politika izlemesi gerektiğini düşünüyor. Pekin’in, Güney Çin Denizi’nde yarattığı adalar Vietnam, Malezya, Tayvan ve Filipinler’i kızdırıyor.

Robert Daly, “Artık yeni bir tablo söz konusu. Bu durumda, Güney Çin Denizi’ndeki özgür dolaşım haklarımızı iddia edebilir ve yeni şartları kabul ederiz. Zaten Çin’in isteği de bu. Donanmamız ne kadar geç harekete geçerse, bunu sonradan yapmak o kadar zorlaşacak” diyor.

Wilson Merkezi’nden Robert Daly, donanma gemilerinin verdiği mesajın açık olduğunu kabul etmekle birlikte, bu durumun Çin’le ilişkileri kesmek için yeterli olmadığını söylüyor: “Çin’le ilişkilerimiz hala çok önemli. Çin’i gözden çıkarma veya tecrit etme gibi bir seçeneğimiz yok.”

Daly ve Lampton, Obama’nın görüşmeyi iptal etmesi gerektiğini söyleyenlere karşı çıkıyor ve ilişkileri kesmenin savaşla sonuçlanacağını söylüyor.

David Lampton, “Anlaşmazlığı tırmandırmanın maliyeti çok büyük olur. Amerika dünyanın birçok bölgesinde zaten sorun yaşıyor. Dünya nüfusunun yüzde 20’sini barındıran bir ülkeyle çatışmaya ihtiyacımız yok” şeklinde konuşuyor.

Uzmanlar, Obama’nın gerginliği yatıştırmayı ve Amerika’nın kaygılarını açıkça dile getirmeyi planladığı ziyaretin Çin’de nasıl yankılanacağının Cumhurbaşkanı Xi için çok önemli olduğunu söylüyor.

XS
SM
MD
LG