Erişilebilirlik

Nükleer Anlaşmayla Güvenlik Artacak mı?

  • Zlatica Hoke

Obama yönetimi İran’la yapılacak bir nükleer anlaşmanın İsrail dahil İran’ın komşularının güvenliğini garanti altına alacağını bildiriyor. Ancak gerçeğin bu olmadığını öne süren İsrail ve Amerikan Kongresi'ndeki Cumhuriyetçiler'in çoğu İran'la anlaşma yapılmasına karşı

Öndegelen bir nükleer fizikçi olan Amerika Enerji Bakanı Ernest Muniz, İran’la sürdürülen nükleer görüşmelerde Amerikan heyetinin önemli bir üyesiydi. Moniz geçen hafta İsviçre’de varılan çerçeve anlaşmanın İran’ın açıklanan ya da açıklanmayan tüm tesislerine benzersiz erişim ve saydamlık sağladığını söyledi.

Anlaşmaya göre İran nükleer enerji geliştirme sürecinin başlangıç bölümüne 25 yıl denetleme izni verecek. Ancak Enerji Bakanı Moniz farklı aşamalardan oluşan anlaşmanın genelde süresiz olacağını söyledi. Moniz, “Bu 10 yıllık ya da 15 yıllık, ya da 25 yıllık bir anlaşma değil. Çeşitli aşamalardan oluşan uzun süreli bir anlaşma. İran amaçlarının barışcı olduğu konusunda güvence verirse kısıtlamalar aşamalı olarak hafifler. Ama ek protokol ve getirdiği erişim düzeyinin hiçbir zaman altına inmez.” şeklinde konuştu.

Beyaz Saray İran’a yaptırımların ne zaman kaldırılacağıyla ilgili ayrıntıların hala görüşüldüğünü bildirdi.

Beyaz Saray Sözcüsü yaptırımların yasal yapısının yerinde kalacağını ve sadece Amerikan Kongresi tarafından kaldırılabileceğini açıkladı.

Beyaz Saray Sözcüsü Josh Earnest, eğer İran hükümetinin anlaşmadan saptığı görülürse, yaptırımları derhal yeniden uygulamaya koyacaklarını bildirdi.

Kongredeki bazı Cumhuriyetçiler Senato’ya anlaşma üzerinde oylama yapmak için 60 gün inceleme süresi tanıyan bir tasarı sunuyor. Beyaz Saray Sözcüsü, “Bu tür girişimleri Washington’daki kurumsal otoritelerini korumak için yaptıklarını söylemiyorlar. Anlaşmayı öldürmek istediklerini söylüyorlar. Hedefleri bu.” şeklinde konuştu.

Beyaz Saray Başkan Obama’nın uluslararasıbir anlaşma müzakere etme yetkisini kullandığını ve anlaşmayla bağlantılı herhangi bir tasarıyı oylama kararının ise Kongre’ye ait olacağını bildirdi.

Başkan Obama İran’la nükleer anlaşmayı bölgede barışı sağlamak için “hayatta bir kez ele geçen bir fırsat” olarak tanımlıyor.

XS
SM
MD
LG