Erişilebilirlik

Bilim dünyası tıp dünyasında devrim yaratabilecek yeni aşılar üretti. Yeni aşıların buzdolabında tutulması gerekmediği gibi sonradan ek aşıları da gereksiz kılıyor

Nano aşıların kalkınmakta olan ülkelerde hastalıklarla mücadelede devrim yaratabileceği düşünülüyor. Burundan sprey olarak kullanılan aşılar, milyonlarca insanın tehlikeli bulaşıcı hastalıklara karşı aşılanmasını sağlayabilir.

Bilim insanları bunun nano parçacıklar kullanılarak aşı üretilmesinin ilk örneği olduğunu söylüyor. Nano teknolojinin tıpta kullanımı oldukça yeni. Aşı yapımında hastalık yaratan organizmaların proteinleri ufak polimerden yapılan kürelere yerleştiriliyor. Bu küreler insan saçından 500 kez daha ince.

Iowa State Üniversitesi’nden kimya mühendisi Balaji Narasimhan, araştırma ekibiyle yaptığı çalışmalar sonucunda bu burun spreyini üretmiş. Diğer aşılarda olduğu gibi nano aşılar da protein içeren parçacıkların sevki sayesinde vücudun tehlikeli hastalıklara karşı savunmaya geçmesini sağlıyor.

Narasimhan nano aşının en büyük avantajının buzdolabında saklanmayı gerektirmemesi olduğunu belirtiyor. Çünkü aşıları soğuk tutma gerekliliği dünyanın ulaşılması zor bölgelerine aşıların taşınmasındaki masrafları arttırıyor.

Narasimhan bu nedenle bu teknoloji sayesinde hem aşıların ucuzlayacağını hem de aşılan dünyanın uzak bölgelerine sevkiyatının kolaylaşacağını söylüyor.

Narasimhan laboratuvarda üretilen aşıların 6 ay boyunca soğutulmadan etkinliğini koruduğunu söylüyor ve nano aşıların herhangi bir hastalığa karşı kullanılabileceğini de ekliyor.

Araştırmacılar şu ana dek grip ve zatürreye karşı deneme spreyleri geliştirmenin yanı sıra veba ve şarbon gibi biyolojik terörde kullanılabilecek organizmalara karşı da aşı geliştirmiş.

Narasimhan zamanla nano aşıların SARS, yeni grip türevleri ve ilaca dayanıklı verem gibi bulaşıcı hastalıklara karşı da kullanılabileceğini belirtiyor. Bunun ötesinde spreyler antibiyotik ve anti-virütik ilaçların kullanımı için de tasarlanabilir.

Kişilerin nano aşılarla bir kere aşılanması yeterli oluyor. Narasimhan nano aşının nano parçacıkların yapıları nedeniyle bedeni mikroplara karşı tekrar etkin hale getirmek için yapılan ek aşıları gereksiz kıldığını söylüyor.

Narasimhan bu parçacıkların suyla temas etmeleriyle beraber erimeye başladığını ve bunun da proteinlerin yavaşça kana karışmasını sağladığını ve bedenin, enfeksiyonu bir deyişle hatırlamasına neden olduğunu söylüyor.

Narasimhan araştırmacıların hedef proteinleri belirlemesiyle nano aşıların gelecek yıllar içinde tropik hastalıklar, kolera, difteri, dang humması gibi hastalıklar mücadelede de kullanılmasını bekliyor.

Balaji Narasimhan yarattıkları nano aşıyı Amerikan Kimyagerler Derneği’nin bu sene Texas’ta düzenlenen konferansında tanıttı.
XS
SM
MD
LG