Erişilebilirlik

Mısır'da 'Derin Devlet' Karmaşası


Bazı Kahireli uzmanlar ülkenin köklü kurumlarının hem mücadeleyi zorlaştırdığını, hem de becerikli bir hükümetin bunların üstesinden gelebileceği konusunda umut verdiğini söylüyor

Mısır derin siyasi bölünmelerle çalkalanmaya devam ederken Amerika’nın Sesi Kahire muhabiri Elizabeth Arrott 2011 devriminin umutlarını yeşertmeye çalışan ülkenin önündeki büyük zorlukları inceledi. Bazı Kahireli uzmanlar ülkenin köklü kurumlarının hem mücadeleyi zorlaştırdığını, hem de becerikli bir hükümetin bunların üstesinden gelebileceği konusunda umut verdiğini söylüyor.

Mısır’da yaşanan sorunlar daha çok Mursi taraftarları ve karşıtları arasında yaşanıyor gibi gösteriliyor.

Ancak Mursi taraftarlarına sorulursa perde arkasında bazı karanlık güçler, Mısır’ın 2011 yılından beri elde ettiği kazanımları yok etmek istiyor.

Muhammet Soudan Müslüman Kardeşler’in siyasi kanadından ve derin devletin ülkeyi Tahrir Meydanı’ndaki protestocuların iki yıl önce yok ettiği duruma döndürmek istediğine inanıyor: “Polis devleti geri dönüyor. Ordu geri dönüyor. Mübarek rejiminin komploları çok güçlü şekilde geri dönüyor. Diktatörlük dönemine geri dönmek istiyorlar.”

Soudan’a göre Mursi’ya karşı ayaklananlar yalnızca Hüsnü Mübarek döneminde oluşan çıkarların geri alınması için bir kılıf oluşturuyor.

Derin devlet Osmanlı İmparatorluğu’na dayanan bir kavram ve muhafazakarları değişim isteyenlerle karşı karşıya getiriyor. Hem Mübarek hem de Mursi’ye karşı olanlar bile derin devletin ön plana çıktığına inandıklarını söylüyor. Ancak yayınevi sahibi Hişam Kasım son olaylardan Mursi’yi sorumlu tutuyor: “Herkesle sorun yaşadı. Hukukla, medyayla, dışişleriyle, polisle, orduyla, El Ezher’le ve de kiliseyle. Onlar da direndi. Devletin bu temel kurumlarını yıkamazsınız.”

Müslüman Kardeşler ise Mısır’daki İslamcılarla derin devlet arasındaki dinamiği sonlandırmayı denediklerini söylüyor. Ancak Soudan’a göre kemikleşmiş çıkarlar, ortalama Mısırlı’yı hükümete karşı harekete geçirmek için çalıştı ve var olan sorunlar Genelkurmay Başkanı Abdül Fettah El Sisi başa gelir gelmez ortadan kalktı.

Muhammet Sudan, “Beraber çalışarak Mısır halkının kızgınlığını arttırdılar ve yapay krizler yarattılar. Elektrik kesintileri, yetersiz su, yetersiz yakıt, benzin, motorin… Sonra da halk kızdı ve 1 Temmuz’da bu suni kriz başladı. Sanki Sisi’nin elinde sihirli değnek varmış gibi tüm bu yapay krizler bitiverdi” diyor.

Ancak bu tür şikayetleri herkes haklı bulmuyor. Birçok kişi, yetenekli bir hükümetin bu tür zorlukları aşabileceğini söylüyor ve onlar için derin devlet ve köklü kurumlar her zaman olumsuzluk anlamına gelmiyor.

Hisham Kasem, “Katar’da dışişleri bakanlığı Şeyh Hamit’in uçağıdır. Bizde de deneyimli diplomatlarıyla ve tarihiyle gerçek bir dışişleri kurumu var” diyor.

İşin olumsuz tarafı, devrimcilerin 2011’de ortadan kaldırmak istediği baskıcı ve şiddet kullanan devletin geri dönüşü oldu.

Geçen Cumartesi Kahire’de Mursi taraftarlarının öldürülmesi derin devletin hala güçlü olduğunu düşünenleri haklı çıkardı.
XS
SM
MD
LG