Erişilebilirlik

Milyonlarca Doların Basılma Öyküsü

  • Julia Taboh

Amerikan doları sadece Amerika’da değil dünyanın her yerinde ilgi gören bir para birimi. Dolayısıyla, banknotların güvenilir olmasını sağlamak çok önemli. Amerika’nın Sesi, 150 yıldır Amerikan dolarlarını piyasaya süren darphanenin Washington’daki merkezini ziyaret etti.

Amerikan darphanesi, Teksas ve Washington’daki tesislerinde her gün milyonlarca banknot üreterek, dünyadaki en büyük para basma operasyonlarından birine imza atıyor.

Darphane, 1862 yılında, Amerikan İç Savaşı sırasında başkanlık yapan Abraham Lincoln döneminde kuruldu.

Darphanenin direktörü Larry Felix, Amerikan banknotunun basılma sürecinin çok karmaşık olduğunu söylüyor: “Kağıt üzerine sade mürekkeple basılmış gibi görünüyor. Ama aslında bu banknot olağanüstü sayıda işlemden geçiyor.”

Basımın ilk aşamasında, arka plana renk veriliyor.

Sonra, banknotlar, mürekkeple kaplı, çukur kalıplar arasında sıkıştırılıyor. İntaglio denilen bu kalıp tekniğiyle banknotların yüzeyi özel bir dokuya sahip oluyor: “Amerika, intaglio tekniğini diğer ülkelerde daha fazla kullanıyor. Banknotun hem ön hem de arka yüzüne çukur baskı yapılıyor.”

Sonra seri numaraları ve damgalar ekleniyor. Darphane müdürü Larry Felix her işlemin banknotların güvenliği için olduğunu belirtiyor: “Bu özellikleri banknotlara ekleyerek insanlara yardımcı olmaya çalışıyoruz. Böylece para gerçek mi anlayabilirler. İşlemlerin her aşaması, banknotun sahte olup olmadığının anlaşılmasına yardım ediyor. Banknotlara karşı dijital teknolojinin yarattığı tehditleri ve gelişen teknolojinin banknotları nasıl etkileyeceğini sürekli değerlendiriyoruz. Potansiyel tehditleri öngörüp, banknotları ona göre tasarlıyoruz.”

Amerika Hazine Bakanlığı yetkilisi Rosie Rios, darphaneden sorumlu.

Rios, piyasada dolaşan sahte banknot sayısının çok az olmasına rağmen, hükümetin Amerikan banknotlarını sürekli yeniden tasarlayarak, gelişen teknolojiyi kullanan dolandırıcılara karşı önlem aldığını söylüyor.

Rios, örnek olarak da yeniden tasarlanan 100 dolarlık banknotu gösteriyor: “Ekim 2013’te piyasaya sürülen yeni 100 dolarlık banknotun gözle görebildiğiniz özellikleri arasında ilk dikkati çeken bu üç boyutlu mavi güvenlik şeridi.”

Bu şerit ve diğer yeni özellikler, banknotun sahte olup olmadığını belirlemeyi kolaylaştırırken taklit edilmesini zorlaştırıyor.

Hazineden Rosie Rios, Amerikan dolarının dünyaca tanınan ve güvenilen bir para birimi olduğunu belirtiyor: “Amerikan doları dünyaca tanınan ve güvenilen bir para birimi. Biz de güvenli banknotlar üreterek insanların bu para birimini kullanmaya devam etmesini sağlamak istiyoruz.”

Rios, nakit para işlemlerinin geçmişte kaldığını düşünenlere katılmıyor: “Son birkaç yılda elektronik işlemlerde büyük bir artış görülse de, ürettiğimiz banknot sayısı artıyor. Yılda ortalama yedi milyar banknot üretiyoruz.”

Üretilen banknotların %60’ı Amerika dışında işlem görüyor. Rios, Amerikan dolarına talebin uzun yıllar devam edeceğini de söylüyor.
XS
SM
MD
LG