Erişilebilirlik

Kosova’da Clinton Sevgisi Sürüyor


Kosova’nın başkenti Priştine’de Clinton son derece tanıdık bir isim. Bill Clinton Bulvarı kenti ikiye ayırıyor. Yol üzerinde, Amerika eski başkanının 3 metrelik heykelinin yanısıra, hemen yakındaki devasa reklam panosunda gülen bir resmi görülüyor.

Bazı Kosovalılar oğullarına Klinton adını vermiş.

Ancak burada sevilen yalnızca Bill Clinton değil. İki konfeksiyon mağazası da Hillary Clinton’ın ismini taşıyor.

Bu dükkanların vitrinlerinde duran mankenlerin üzerinde eski First Lady’den esinlenmiş giysileri görmek mümkün. Dükkanın içine girdiğinizde işletmenin, Hillary Clinton’ın önseçimlerden ve de başkanlık seçiminden başarıyla çıkmasının desteklediğini görüyorsunuz.

Hillary Butik adlı mağazanın müdürü Elda Morina, Hillary Clinton’ın kendileri için bir idol olduğunu söylüyor ve başkan aday adayı 2012’de Priştine’yi ziyaret ettiğinde beraber çektirdikleri fotoğrafları gösteriyor. Mağaza müdürünün, vatandaşlarının oy verme fırsatı olsaydı Clinton’ı destekleyeceklerinden şüphesi yok. Morina “Bu soyadının bizim için büyük anlamı var” diyor.

Kosova’da Clinton hayranlığı Bill Clinton’ın bölgeye, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ne karşı 1999 yılında verdiği destekten kaynaklanıyor. Bu dönemde Yugoslavya, Sırbistan, Karadağ ve Kosova’dan oluşuyordu.

Amerika’nın önderliğindeki NATO hava bombardımanları Sırp güçlerinin Kosova’nın etnik çoğunluğu Arnavutlar’a yönelik katliamını sona erdirmiş, 2008 yılında Kosova, Sırbistan’dan bağımsızlığını ilan etmişti.

Belgrad hükümeti, Kosova’nın bağımsızlığını reddetmeyi sürdürüyor. Dönemin dışişleri bakanı Hillary Clinton 5 yıl önce Priştine’yi ziyaret ettiğinde bu konunun tartışmaya açık olmadığını söylemişti.

Moria, Avrupa’nın en yeni devletinin vatandaşlarının Hillary Clinton’ı Beyaz Saray’da görmek istemesinin altında bu tür sözlerin yattığını söylüyor ve “Eğer burada istikrarsızlık olursa ona ihtiyacımız olur. Clinton’lar bize her zamanki gibi destek olur” diyor.

Genel olarak Kosova’da ciddi bir istikrarsızlık yaşanması kısa dönemde beklenmese de, mevcut gerginlikler bu olasılığı gündemde tutuyor.

Prishtina Insight adlı İngilizce derginin genel yayın yönetmeni Lura Limani, herhangi bir çatışma durumunda Amerikan desteğinin önemli olacağını, ancak başkan kim olursa olsun bu desteğin verileceğini savunuyor.

Limani, Amerika’nın Kosova’ya ya da genel olarak Arnavutlar’a yönelik siyasetinin 20’inci yüzyılda genel olarak tutarlı olduğunu, bu nedenle Amerikan seçim sonuçlarının bunu değiştirmesinin akla yatkın olmadığını söylüyor. Limani, Clinton’dan sonra seçilen Bush’un de ülkede son derece sevildiğini ekliyor.

George W. Bush, Kosova’nın bağımsızlığını tanıyan ilk dünya liderlerinden biriydi. Bu nedenle Priştine’de bir sokağa da onun adı verilmiş.

Limani, Kosovalılar’ın Amerikan seçim kampanyasını yakından izlediğini söylüyor.

Lura Limani, bunun nedeninin Amerikan dış politikasının değişmesi beklentisi olmadığını belirtiyor. Asıl neden, Amerika’nın dünyayı değiştirebilecek bir dünya gücü olduğu konusundaki farkındalık.

Priştine Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü Başkanı Afrim Hoti, Kosovalılar’ın dünyadaki en Amerikan taraftarı halklardan biri olduğunu söylüyor. Bu nedenle herkesin en önemli müttefik ve ortak olarak gördüğü ülkenin seçimlerini merakla izlediğini söyleyen Hoti, halkın Amerikalılar’ı dost ülke olarak gördüğünü, Cumhuriyetçi ve Demokrat ayrımı yapmadığını belirtiyor.

Hoti aynı zamanda özellikle de seçim zamanı Kosovalılar’ın Amerika’yı ideal demokrasinin modeli olarak gördüğünü ekliyor. Kosova kendi demokratik yapılarını oluşturmaya çalışıyor ve zor bir süreçten geçiyor.

Ülke bu aralar bağımsızlıktan bu yana yaşadığı en kötü siyasi krizle mücadele ediyor.

Bu ay içinde binlerce kişi Priştine sokaklarında hükümeti protesto etti ve hükümet binalarını ateşe verdi. Ekim ayından bu yana muhalefet milletvekilleri parlamentoya 10 kez göz yaşartıcı bomba attı. İtiraz ettikleri nokta Sırp çoğunluğa sahip belediyelere daha fazla özerklik tanıyan ve Avrupa Birliği’nin aracılık yaptığı anlaşmanın kabulüydü.

Ülkenin son derece kritik bir dönemeçte olduğunu söyleyen Hoti, yeni seçimler olmadan ilerleme sağlamanın zor göründüğünü ve hükümetin meşruluk kazanması için tekrar seçime gitmesi gerektiğini söylüyor.

Muhalefet, hükümet istifa edinceye kadar gösterilerin süreceğini söylüyor. Ancak, hükümet geri atmaya yanaşmıyor.

Hillary Butik 2’de Morina, Amerika’da kim kazanırsa kazansın, Amerika için iyi olanın kendileri için de iyi olacağını söylüyor. Morina gülerek “Ama benim tanıdıklarım Clinton’ı tutuyor. Umarım başkan olduğunda Beyaz Saray’da onu ziyaret edebilirim” diye ekliyor.

XS
SM
MD
LG