Erişilebilirlik

Kara Deliklerin Gizemi Çözülüyor mu?


Çıplak gözle görülemeyen kara delikleri teleskoplarla, civarlarındaki yıldızları nasıl etkilediklerini anlayarak görmek mümkün.

Japonya Uzay Dairesi, Şubat ayında Astro-H uydusunu uzaya fırlattı. Yörüngedeki uydunun amacı, hemen hemen tüm galaksilerin merkezinde yer alan dev kara delikleri incelemekti.

Uydu, yörüngede bir ay kaldıktan sonra parçalandı. Ancak devre dışı kalmadan önce Dünya’dan 240 milyon ışık yılı uzaklıkta olan ve içinde yüzlerce galaksi bulunan Perseus kümesi hakkında çok önemli veriler topladı.

Uydunun elektromanyetik ışın ölçen spektrometresi, Perseus kümesinin merkezindeki aşırı sıcak gazların akışının beklenenden daha yavaş olduğunu gösterdi.

Astrofizikçi Brian McNamara, ”Bu da dev kara deliklerin gazlara ne kadar enerji pompaladığı hakkında hassas hesaplamalar yapmamıza olanak tanıyor. Böylece galaksilerin nasıl bir evrimden geçtiğini, yıldız ve gazların tıpkı yağmur gibi soğuyup kozmik zaman içinde nasıl değiştiğini daha iyi anlayacağız” diye konuşuyor.

Uzmanlar ayrıca maddenin hallerinden biri olan sıcak plazmayı yani galaksiler etrafındaki gazları da inceliyor. Plazmayı henüz soğumamış, atmosferimizde oluşan yağmur gibi yoğunlaşmamış, yani yıldız ve gezegen haline gelmemiş gazlar olarak tanımlayan McNamara, ''Plazma bir anlamda evrenin geleceğidir. Hem mevcut hem de gelecekte oluşacak galaksilerin akibetini anlamaya çalışıyoruz” diyor.

Dev kara delikler, galaksilerin oluşum ve evrimleşme sürecini etkileyebilir. Kara deliklerin saldığı sonsuz enerji, yeni yıldızların oluşumuna yardım ediyor.

Galaksilerin ortasındaki gözle görülmez dev kara delikler, galaksilerin hangi hızla büyüdüklerini belirliyor.

XS
SM
MD
LG