Erişilebilirlik

Kadın Yönetmenlerden Kadın-Erkek İlişkilerine Yeni Bakış

  • Penelope Poulou

Afgan yönetmen Atik Rahimi ve Suudi Arabistan’ın ilk kadın yönetmeni Hayfa El Mansur’un çektiği iki yeni bağımsız film, kendi geleneksel toplumlarındaki kadın-erkek ilişkilerine ışık tutuyor

Afgan yönetmen Atik Rahimi ve Suudi Arabistan’ın ilk kadın yönetmeni Hayfa El Mansur’un çektiği iki yeni bağımsız film, kendi geleneksel toplumlarındaki kadın-erkek ilişkilerine ışık tutuyor.

Afgan yönetmenin filmi, savaşın parçaladığı Afganistan’da hayali bir ülkenin kapılarını aralarken, Suudi yönetmenin öyküsü kendi ülkesinde geçiyor. Tarzları ve işleniş şekilleri farklı olsa da iki filmde de cinsiyet ayrımcılığının olduğu toplumlardaki kadının dünyası ve kadın algısı anlatılıyor.

Atik Rahimi’nin “Sabır Taşı” filmindeki genç kadın, komadaki kocasına yıllardır maruz kaldığı duygusal ihmal ve istismarı anlatarak içini döküyor.

Kadın kendisine cevap veremeyen kocasında teselli buluyor ve komadaki koca geleneğe göre sırları tutan ve rahatlama sağlayan efsanevi “sabır taşına” dönüşür.

Afgan aktivist Hossai Wardak, Rahimi’nin filmde Afganistan gibi erkek egemen toplumlarda yaşanan ve içinde aşk barındırmayan evliklerle ilgili doğru bir tablo çizdiğini söylüyor: “Evlilik giderek çocuk yapmak, aileyi genişletmek ya da kendisine bakacak biri olması için yapılan şey haline geldi.”

Wardak, aile zoruyla yapılan evliliklerdeki iletişim sorunlarının iki tarafta da mutsuzluk yaratarak aile içi şiddete dönüştüğünü söylüyor: “Afganistan’da neden savaş var? Niye her şey şiddete bulandı. Çünkü burada merhamet yok.”

Suudi Arabistanlı yönetmen Hayfa El Mansur da filmi Wajda’da cinsiyet ayrımcılığına dair önyargıları ortaya koyuyor.

Filmde olaylar yaşadığı toplumda kabul görmemesine rağmen bisiklet hayali kuran 10 yaşındaki kız çocuğu Wajda’nın etrafında geçiyor. Film, küçük kız bisiklet alma planları yaparken annesinin erkek çocuk dünyaya getiremediği için babasının kuma getirmesiyle devam ediyor.

Hayfa El Mansur, ülkesinin ilk kadın yönetmeni olarak, diğer Suudi kadınların bu alanda yolunu açtı: “Pek çok dini lider yaklaşımlarını tekrar gözden geçiriyor ve kadınlarla erkeklerin bir arada çalışması gibi konularda daha hoşgörülü ve kabul edecek hale geliyorlar. Yani Suudi Arabistan’I Afganistan ve Pakistan gibi bölgelerden ayıran çarpıcı fark işte bu değişimde gizli.”

Yabancı film dalında yarışmak üzere Oscar’a ilk kez bir film gönderen Suudi Arabistan ise Wadjda’yı seçti.
XS
SM
MD
LG