Erişilebilirlik

'IŞİD'e Karşı Yeni Stratejiler Geliştirmek Şart'

  • Muhammed Elshinnawi

IŞİD’in son dönemde düzenlediği bir dizi saldırı, Avrupa ve Ortadoğu ülkelerinin bu tür saldırılar karşısındaki kırılganlığını ortaya koyarken, ülkelerin süregelen siyasetlerini gözden geçirmelerine ve IŞİD’e karşı yeni ittifaklar kurulması olasılığını gündeme getirdi.

Ancak bazı emekli Amerikalı diplomatlar, örgüte karşı geniş kapsamlı bir eyleme girişilmeden önce tutarlı bir strateji belirlenmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

Amerika’nın eski Şam Büyükelçisi ve eski dışişleri bakan yardımcısı Edward Djerejian, nihai amaç Ortadoğu’da aşırılık yanlısı güçlerin etkisini düşürmek ise, bunun için terörle mücadelenin ve askeri operasyonların tüm stratejik tercihlerin temel taşları olacağını belirtiyor. Ancak Djerejian, aynı zamanda radikalleşmenin temel nedenlerine inerek nesiller arası bir strateji geliştirilmesinin öneminin de altını çiziyor.

Deneyimli diplomat, çökmüş ekonomilerin, sistematik hale gelmiş yolsuzluğun, siyasi katılım önündeki engellerin, hatalı eğitim sistemlerinin ve hukukun üstünlüğüyle ilgili sorunların Arap dünyasında radikalleşmenin temellerini oluşturduğunu ifade ediyor.

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’ndan Michele Dunne, IŞİD’in örgüte militan katmasında, birçok Arap ülkesinde, muhalif güçler üzerinde baskının ve dışlayıcı siyasetin etkili olduğunu belirtiyor.

Uzman, Mısır’ın Sina Yarımadası’ndaki Bedeviler’in her geçen gün artan sayılarla IŞİD bağlantılı Sina Vilayeti grubuna katılmasının ardında sosyo-ekonomik nedenler kadar, Sina’da yaşayanların maruz bırakıldığı büyük insan hakları ihlallerinin olduğunu söylüyor.

Djerijian da, Sina’daki radikalleşmenin askeri operasyonlarla ve terörle mücadele yöntemleriyle engellenemeyeceğini kabul ediyor. Eski diplomat, Sina aşiretlerinin toplum geneline katılması için siyasi, ekonomik ve sosyal politikalara gereksinim olduğunu belirtiyor.

Birçok Amerikalı siyasetçi gibi Djerijian da Amerika’nın Suriye ve Irak’ta IŞİD’e karşı büyük bir kara gücü yollamasına karşı olsa da, uluslararası koalisyonun her üyesinin girişimlere tam destek vermesinin öneminin altını çiziyor.

Uzman, Arap ülkelerinin terörle mücadele konusunda askeri girişimlerini arttırması gerektiğini söylüyor. Djerijian, IŞİD’in amacının bu ülkelerdeki rejimleri devirmek olduğunu göz önünde bulundurulduğunda daha da akla yatkın geldiğini belirtiyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande’la görüşmesinden sonra IŞİD’le mücadelede diğer ülkelerle işbirliğine sıcak bakan mesajlar verdi ve Moskova’nın, Suriye’de vurulacak hedefler konusunda Amerikan koalisyonuyla beraber çalışabileceğini belirtti. Ancak, bir hükümet sözcüsü, IŞİD’e karşı tek bir koalisyon oluşturmanın şu anda mümkün olmadığını söyleyerek beklentilerin düşmesine neden oldu.

Askeri uzman Anthony Cordesman, Rusya’nın, Beşar Esad hükümetine tehdit oluşturan grupları bombalamayı bırakıp IŞİD’e yöneldiğine dair çok fazla bir kanıt olmadığını söylüyor.

Ancak Djerijian, Putin’in radikal İslam’a karşı Rusya’nın içinde ve dışında eylemlerini arttırdığı bu dönemde Amerika’nın, Rusya’yı IŞİD’e karşı oluşacak bir koalisyona dahil edebileceğini belirtiyor.

Djerijian, diplomasinin temelde, yönetilmekle yetinilen çatışmaların temeline inip çözüme ulaştırmak olduğunu belirtiyor. Uzman, Suriye’deki sorun çözülmediği sürecek Ortadoğu’nun radikalleşmenin ve istikrarsızlığın kaynağı olmayı sürdüreceğinin altını çiziyor.

XS
SM
MD
LG