Erişilebilirlik

'İran'ın Önünde Tarihi Bir Fırsat Var'

  • Zlatica Hoke

Başkan Barack Obama Nevruz mesajında İran’a iki ülke arasında yıllardır devam eden korku ve güvensizliğe son verilmesi çağrısında bulundu. İran nükleer programıyla ilgili görüşmelerin desonuna yaklaşılıyor. Olası bir anlaşma İran’ın nükleer teknolojisinin sadece barışçı amaçlarla kullanılmasını ve karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılmasını öngörüyor. Başkan Obama’ya göre, İran’ın önünde tarihi bir fırsat var.

Başkan Obama, İran halkını içinde bulunduğu sıkıntılardan kurtaracak olan anlaşmayı kabul etmesi için İran hükümetine çağrıda bulundu: “Dünya ile ticaret bağlarının gelişmesi, daha fazla yabancı yatırım ve genç İranlılar için daha fazla iş imkanı, diğer ülkelerle kültürel değişim programlarının artması ve İranlı öğrencilerin yurt dışında eğitim alabilmesi, bilim ve teknolojide daha fazla ortaklıklar kurulması. Kısacası bu nükleer anlaşma İran halkının daha parlak bir geleceğe kavuşmasını sağlayabilir.”

Ancak Californialı Demokrat Senatör Dianne Feinstein, İran’ın nükleer programının bir tehdit içermediğini kanıtlaması gerektiğini söylüyor: “İran’ın uluslararası toplumun bir parçası olmasını istiyoruz. Teröre destek vermeyi bırakmasını ve Hizbullah’ı bitirmesini istiyoruz. Hamas’a ya da İran Devrim Muhafızları’na ihtiyaç yok. İran’ın saygı duyulan bir ülke olmasını ve ekonomisini iyileştirerek, halkına layık olduğu ekonomik ve sosyal koşulları sağlamasını istiyoruz. Çatışmalar ve anlaşmazlıklar devam ettiği sürece bunları gerçekleştirmek imkansız.”

Ancak İran’ın terörist gruplarla olan bağlantılarını öne süren İsrail, yapılacak olası bir anlaşmaya tamamiyle karşı. Bazı Amerikalı siyasetçiler de müzakereleri eleştiriyor.

Peter King, “İran’la yapılan görüşmelerin çok daha kapsamlı olması gerekir. Sonuçta Hizbullah’a destek veren, Irak’ta faaliyet gösteren, İran Devrim Muhafızları gibi dünyanın dört bir yanında etkili olan, Washington’daki bombalı suikast girişimlerine kadar birçok olaya karışmış bir ülkeden söz ediyoruz” şeklinde konuşuyor.

Teksaslı Demokrat Kongre üyesi Lloyd Doggett ise İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun neden İran’la görüşmediğini sorguluyor: “Ailelerimizi korumak için en iyi çözümün savaş olduğuna katılmıyorum. Netanyahu bunu açıkça söylemiyor ama savaş yanlısı olduğu anlaşılıyor. İran ile sorunlarımızı çözecek bir anlaşma yapmamız gerekiyor. Bu, tek bir anlaşmayla olmaz.”

Obama yönetimi İran’la ilgili birçok kaygısı olduğunu gizlemiyor ancak bunların hepsini tek bir anlaşma ile çözebilmenin mümkün olmadığını vurguluyor.

Dışişleri Bakanlığı'nden Marie Harf, “P5+1’in yürüttüğü nükleer görüşmeleri İran’ın Hizbullah’a verdiği destek ve Suriye’deki etkisi gibi diğer önemli konulardan ayrı tutuyoruz. Bunların ayrıca ele alınıp değerlendirilmesi gerekiyor” diyor.

Obama yönetimi İran ile devam eden müzakerelerde dünyanın önde gelen beş ülkesinin de yer aldığını hatırlatıyor. Taraflar, müzakereler için belirlenen Mart sonunu geçirmeden nükleer araştırma yetkisi ve ekonomik yaptırımların kaldırılması konusunda uzlaşmaya çalışıyor.

XS
SM
MD
LG