Erişilebilirlik

İran Yabancı Sermaye Çekmeye Çalışıyor

  • Mil Arcega

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Avrupa ziyareti sırasında İran’ın dış dünyayla iş yapmaya hazır olduğu mesajı verdi. İran, nükleer anlaşma uyarınca ekonomik yaptırımların çoğunun kalkmasıyla hem uzun yıllardır devam eden uluslararası tecritten kurtulma, hem de ekonomik fırsatlar yakalama yolları arıyor. Ancak kimi Ortadoğu uzmanları Amerikan şirketlerinin İran pazarına kısa vadede girmesini beklemiyor.

İran Cumhurbaşkanı Ruhani, Fransa ziyaretinin amacının İran’ın Avrupa Birliği’yle bağlarını güçlendirmek ve uluslararası ilişkileri ilerletmek olduğunu söyledi.

27 milyar dolar tutarında yüz adet Airbus yolcu uçağı satın alan Ruhani, Fransa ve İtalya’yla milyar dolarlık ek ticari anlaşmalara da imza attı.

İktisatçı Peter Cardillo’ya göre Ruhani, Batı’nın sert ve uzlaşması zor gözüyle baktığı İran’ın imajını yumuşatmaya çalışıyor. Cardillo aynı zamanda pek çok şirketin İran pazarından pay almak için birbiriyle yarışmaya başlayacağını söylüyor.

Amerikan şirketleri, bu fırsatlara rağmen temkinli davranmayı tercih edebilir. Hudson Enstitüsü’nden Ortadoğu uzmanı Ken Weinstein, Amerika’nın bazı yaptırımları İran’ın gelecekte anlaşmayı ihlal etme riskine karşı önlem olarak uygulamaya devam ettiğini söylüyor.

Amerika’nın kullandığı söylem, Amerika-İran ilişkilerindeki belirsizliği derinleştiriyor. Weinstein’a göre Tahran hükümetinin atacağı adımlar ilişkileri tanımlayacak. Uzman bu adımları, balistik füze programından ve komşu ülkelere yönelik saldırgan tavırdan vazgeçme, kadın, azınlık ve insan haklarına saygı gösterme gibi konular olarak tanımlıyor.

Uzmanlar, Avrupa şirketleriyle işbirliği yaparak belirsizliği daha da arttıran İran’ın Amerika ve Avrupa’nın arasını açabileceğini söylüyor. Cardillo’ya göre ana gelir kaynağı olan petrolün fiyatının düşük kalmaya devam etmesi nedeniyle İran, kendi çıkarlarını korumak için elinden geleni yapacak. Uzman,”İran’ın petrolden ciddi anlamda gelir elde edecek kadar çok petrol üretmesi zaman alacak. Bu nedenle İran şu anda başka ülkelerle anlaşmalar yapma peşinde” diye konuştu.

İran, tecrit yıllarından sonra dış dünyaya açılmaya hazır. 80 milyonluk pazarı ve yıllık 400 milyar dolarlık üretimiyle İran, 1991’de Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından sonra küresel ticaret sistemine katılan en büyük ekonomi olacak.

XS
SM
MD
LG