Erişilebilirlik

İran Nükleer Anlaşması'nın Ekonomik Etkileri

  • Mil Arcega

İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlayan anlaşmanın imzalanmasının ardından petrol fiyatlarında düşüş yaşandı. İran’ın nükleer programının sınırlandırılması karşılığında İran’ın para birimini zayıflatan ve yüksek enflasyona yol açan yaptırımlar hafifletilecek. Anlaşma henüz ilk aşamasında olsa da uzmanlara göre yatırımcılar bunun zaman içinde petrol arzını arttıracağını düşünüyor.

İran’la varılan anlaşmadan sonra petrol fiyatları düşerken, dolar yükseldi ve Avrupa’da havayolu şirketlerinin hisselerinde ciddi artış yaşandı. Anlaşmanın İran ve Batı ile arasındaki buzları eritmesi bekleniyor.

İran’ın ham petrol üretiminde kısa dönemde artış beklenmese de enerji uzman Miswin Mahesh bu ön anlaşmanın petrol üretiminin azalacağı yolundaki kaygıları giderdiğini söylüyor. Miswin'e göre bu durum petrol piyasasına yardımcı oluyor çünkü yeni yıl yaklaşırken büyük kesintiler sürüyor. Libya’da günlük 1 milyon 400 bin varil eksik olduğunu da belirten Miswin, bu rakamın Irak’ta günde 300 bin varil olduğunu, ayrıca İran’da da azalma olduğunu belirtiyor.

Anlaşma şu anki haliyle İran’ın petrol ihracatını günde 1 milyon varille sınırlıyor. Ancak BGC Partners petrol uzmanı Mike Ingram yaptırımların hafifletilmesinin İran’ın yakın zamanda dünya pazarında petrol satmasını sağlayacağını umuyor. İngram'a göre düşük petrol fiyatları küresel sermaye açısından ve Ortadoğu ve Nijerya dışında her ülke için iyi.

Amerika ve Avrupa’daki borsa endeksleri ve Asya pazarları anlaşma ertesinde yükseldi. Ancak Londra ‘daki Capital Group’tan Nick Lewis diğer kazananların arasında İran’daki yaptırımlara rağmen ülkeden ayrılmayan Fransız otomobil üreticilerinin de bulunduğunu söylüyor. Lewis
Fransız otomobil sanayinin iki devi Renault ve Peugeot'nun, özellikle Peugeot'nun 2011’de yeni tur yaptırımlar başlamadan İran pazarına girdiğini belirtiyor.

Uzmanlar yaptırımların hafifletilmesinin ülkenin otomobil sektörünü tekrar hareketlendirebileceğini ve petrokimya ürünleri ihracatının ülkenin milyarlarca dolarlık ticaretini genişletebileceğini söylüyor.
XS
SM
MD
LG