Erişilebilirlik

İran'a Yeni Öneri Sunuldu


Kazakistan’da İran’la nükleer görüşmeler yürüten taraflar, Tahran hükümetine yeni öneriler sundu.

Görüşmeleri “yararlı başlangıç” olarak niteleyen diplomatlar İran’a sunulan önerilerin ayrıntılarını açıklamadı, ancak “ayrıntılı yanıtı” bugün görüşmelerin devamında Tahran hükümetinden beklediklerini bildirdi.

Avrupa Birliği dış politika yetkilisi Catherine Ashton’ın sözcüsü Michael Mann, dün gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’dan ayrıntılı yanıtın beklendiğini söyledi. Mann, Tahran hükümetinin vereceği yanıttan ileri adım atıp atmak istemediğinin anlaşılacağını kaydetti.

Bu görüşmeyi “son şans” diye tanımlamayı reddeden Mann, bununla birlikte Amerika’nın Sesi’nin Farsça bölümüne yaptığı açıklamada görüşmelerde en azından ilerleme sağlanmasının önemine dikkati çekti.

İran ve büyük güçler, nükleer görüşmelere sekiz aydan sonra Kazakistan’ın başkenti Almati’de devam ediyor. Bununla birlikte, İran’ın nükleer enerji yetkilileri ve P5+1 adı verilen, BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi, Amerika, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere ve Almanya’dan oluşan grupla yapacağı görüşmelerde önemli bir ilerleme sağlanması beklenmiyor.

Diplomatik çevrelere göre alınacak en iyi sonuç, İran’ın gruptan ortak bir öneri alması ve gerginliği azaltacak pratik adımların ele alınacağı yeni görüşmeleri kabul etmesi olacak.

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Washington’un Almati’deki görüşmelere bir anlaşma sağlamak için “iyi niyet ve karşılıklı saygı” esasına dayalı olarak gideceğini, ancak İran’ın nükleer silaha sahip olmasının kabul edilemeyeceğini söyledi.

Uluslararası Atom Enerji Dairesi, geçen hafta İran’ın ana uranyum zenginleştirme tesislerine gelişmiş santrifüjler taktığını açıklamıştı.

Birleşmiş Milletler’e bağlı daire tarafından yayınlanan raporda, Tahran’ın güneyindeki Natanz tesisine IR-2m santrifüjlerinden yerleştirildiği bildirildi. Tesise yüz yeni santrifüj takıldığı sanılıyor.

Yeni santrifüjlerin uranyum zenginleştirme sürecini kısaltabileceği, böylece İran’ın nükleer silah için gerekli düzeyde uranyuma sahip olmasını çabuklaştırabileceği bildiriliyor. İran’ın nükleer silah sahibi olabilmek için elindeki uranyumu yüzde 20 oranında zenginleştirmesi yeterli. Bu da büyük güçlerin en büyük kaygısı.

İran ise Batı’nın kaygılarının aksine nükleer programının hala sivil amaçlı olduğunda ısrarlı.
XS
SM
MD
LG