Erişilebilirlik

Irak ve Türkiye’nin Başika Gerginliği Dinmiyor


Türkiye’nin Irak’a asker ve tank göndermesi üzerine başlayan diplomatik tartışmalar derinleşerek devam ediyor. Irak, Türkiye’yi güçlerini geri çekme konusundaki sözünden dönmekle suçluyor ve askeri önlem alacağı tehdidinde bulunuyor. Türkiye ise uluslararası baskılara rağmen bu uyarılara aldırmıyor ve bölgeye asker gönderme amacının IŞİD karşıtı birlikleri eğiten güçleri korumak olduğunda ısrar ediyor.

Irak Dışişleri Bakan İbrahim El Caferi, Ankara’ya gönderdiği uyarı mesajında, Irak’ın zorunlu hale gelirse egemenliğini savunmak için savaşacağını belirtti.

Irak, Türkiye’yi Kuzey Irak’taki Başika eğitim kampına gönderdiği asker ve tankları tamamen değil kısmen çekmekle suçluyor. Irak’ın askeri önlem alma tehdidini ciddiye almayan Başbakan Ahmet Davutoğlu, Irak ordusunun IŞİD üzerine yoğunlaşması gerektiğini söyledi.

Brüksel’deki Carnegie Enstitüsü’nden Sinan Ülgen, Irak’ın tehdidine rağmen Türkiye’nin tutumunu değiştirmeyeceğini kaydediyor: ”Başbakan Davutoğlu Kürt bölgesel yönetimiyle yapılan anlaşma çerçevesinde bölgede askeri varlığını koruyacağını söyledi. Irak’ın Türkiye’nin bölgeye asker göndermesi konusunda son söze sahip olduğu iddiası, Irak’ın kendi topraklarına egemen olduğu varsayımına dayanıyor. Ancak bildiğimiz üzere Irak’ta birçok bölge Bağdat Hükümeti’nin kontrolu altında değil.”

Türkiye’nin Irak Kürdistan bölgesel yönetimiyle giderek daha çok işbirliği içine girdiği gözleniyor. Bu durum, Bağdat Hükümeti’yle olan ilişkilerin gerginleşmesine neden oluyor. Kuzey Irak’ın büyük kısmı artık Iraklı Kürtler’in kontrolunda.

Erbil eski başkonsolosu Aydın Selcen, Ankara’nın, Bağdat’ın geri adım atacağına inandığını söylüyor: ”Öncelikle bir NATO üyesini ve önemli bir komşu ülkeyi Başika’dan çıkarmak Irak’ın işine gelmez. Irak’ın Türkiye’yi Başika’dan çıkarmaya yetecek gücü de yok.”

Irak, Türkiye’ye karşı uluslararası baskı arayışı içinde. Amerika, Türkiye’ye güçlerini geri çekme çağrısı yaparken Arap Birliği de bu çağrıya destek verdi. Öte yandan Sinan Ülgen, Türkiye’nin geri adım atmama nedenlerinden birinin Irak’ın attığı adımların arkasında İran’ın olduğu inancından kaynaklandığını söylüyor: ”Bağdat Hükümeti’nin tepkisini eski başbakan Maliki’nin açıklamaları körükledi. Türk yetkililere göre Maliki, İran’ın güdümünde hareket ediyor.”

Türkiye ve İran, Suriye’deki iç savaşta rakip tarafları destekliyor. Bu rekabetin kapsamı bölgede giderek büyüyor. İran’ın ayrıca Rusya’yla da işbirliği içinde olması ilişkileri daha da geriyor. Erbil eski başkonsolosu Aydın Selcen, Bağdat Hükümeti’yle ilişkilerin gerilmesinin Türkiye’nın kaldıramayacağı yeni bir kriz olacağı görüşünde.

Ülgen şöyle konuştu: ”Şu anki şartlar patlamaya hazır bombaya benziyor. Ankara’nın elinde yönetmesi gereken birbirinden farklı birçok faktör var.”

Sinan Ülgen, Türkiye’deki siyasi liderliğin rakipleri tarafından kenara itilmemeye ve bölgenin geleceğini belirlemede söz sahibi olmaya kararlı göründüğünü belirtiyor.

XS
SM
MD
LG