Erişilebilirlik

İnsan Hakları Savunucuları İHA'lara Karşı

  • Selah Hennessy

Modern savaş çağında, insansız hava araçlarının oynadığı rol giderek artıyor. Ordular, savaşı daha güvenli ve etkin kılan bu teknolojiye her geçen gün daha fazla yatırım yapıyor. Ancak insan hakları örgütleri aynı fikirde değil. Bu gruplar, tamamen insan desteği ve sağduyusundan bağımsız olarak hedef seçip vurabilecek silahlar üretilmesine endişeyle yaklaşıyor ve evrensel bir anlaşmayla bunun yasaklanmasını istiyor. Haberin devamı ↓




İsrail ve Gazze arasındaki çatışmalar sırasında çekilen bu filmde, İsrail’den fırlatılan bir füze Gazze’den fırlatılan bir roketin yolunu keserken görülüyor.

Füze, İsrail’in Demir Kubbe savunma sisteminin bir parçası. Bu sistem tehdit hissettiğinde merkeze uyarı gönderiyor ve merkez de ateş emri veriyor.

İnsansız hava araçları, Amerika’nın askeri gücünde çok geniş bir yer tutuyor.

Bu araçlar gözetleme yapıyor, hedefleri belirliyor ve ateş açabiliyor. Ancak bunun için aracı yöneten teknisyenin “vur emri” vermesi gerek.

İngiltere İnsan Hakları Gözlem Örgütü Direktörü David Mepham, önümüzdeki yıllarda teknolojik gelişmelerin askeri araç teknisyenlerini devreden çıkarabileceğini söylüyor: “İnsansız hava araçları tamamen bağımsız silahlar değil. Hedefe kitlenmek ve saldırıya geçmek için insan müdahalesine ihtiyaçları var. Ancak son yıllarda, özellikle de batılı ordularda, insan gücünü tamamen sistem dışı bırakacak bir teknoloji geliştirme eğilimi var ki bu da birkaç adım ötede.”

Mepham, bu teknolojinin kısmen denenmeye başladığını söylüyor. Amerikan donanması, uçak gemilerinde konuşlanacak ve önceden programlanmış görevleri bağımsız gerçekleştirecek ilk insansız hava aracı olan X-47B’lere yetki vermiş.

Takma adı “Büyük Köpek” olan bu makine arazideki piyade askerleri takip edebiliyor.

Bu makine şimdilik silahsız. Ama İnsan Hakları Gözlem Örgütü bir gün bu robotların öldürücü güce sahip olabileceğini söylüyor.

David Mepham, “Savaş ortamında bizi barbarlıktan ayıran şeylerden biri muhariplerle siviller arasında ayrım yapmak. Endişemiz gelecekte robot silahların, dondurma tutan bir çocukla silah tutan birini ayırt edememesi,” şeklinde konuşuyor.

Amerika ve diğer ülkeler, teknolojik ilerlemeye rağmen, öldürücü silah kullanımında insan faktörünü devreden çıkarmayı düşünmediklerini söyledi. Ancak İnsan Hakları Gözlem Örgütü, robotların 21. yüzyılda öldürücü güç haline gelmemesi için evrensel bir anlaşma yapılması gerektiğini belirtiyor.

Bağımsız güvenlik uzmanı Hugo Rosemont, yeni teknolojinin savaş ve barıştaki rolüyle ilgili olarak kamusal tartışma yapılması gerektiğini savunuyor: “Felaket yönetimi ve insani yardım gibi daha geniş alanların da konu edildiği kamusal bir tartışmaya ihtiyaç var. Bu bağımsız teknolojiler, böyle durumlar için seferber edilebilir.”

Rosemont’a göre, bağımsız robotlar önümüzdeki yıllarda dünyaya çok faydalı olabilir. Geçen yıl Fransa’nın Fukushima nükleer felaketini kontrol altına almaya çalışan Japonya’ya gönderdiği robot örneğinde olduğu gibi.
XS
SM
MD
LG