Erişilebilirlik

İnsansız Hava Araçları Gerekli mi?


Amerika’nın terör hedeflerine karşı insansız hava araçlarıyla yaptığı saldırılar gün geçtikçe Amerika’da ve yurtdışında eleştiri oklarının hedefi haline geliyor. Taraftarları İHA’ların terör hedeflerine karşı etkinliğine dikkat çekerken karşıtları ise uluslararası hukukun çiğnendiğini düşünüyor.

Predator modeli gibi İHA’lar güç geçtikçe artan sıklıkta El Kaide gibi terör gruplarına karşı kullanılıyor.

Yeni Amerika Vakfı’nın bir raporuna göre, 2004 yılından bu yana Pakistan ve Yemen’deki İHA saldırılarında 3 bin 238 militan öldürüldü.

London School of Economics’ten Profesör Christopher Coker “Warrior Geeks, 21. Yüzyılın Savaş Savaşla İlgili Düşünceye Etkileri”nin yazarı.

Coker, “İnsansız hava aracı saldırılarının çoğu biri Almanya’da, diğeri Güney Kore’de olan toplam 6 Amerikan üssünden yapılıyor. Tabii ki emir kumanda zinciri var. Yani her gün 8 saat bir ekrana bakıyorsunuz ve bazen ateş açma emri geliyor.”

New York Times’da çıkan bir habere göre Pakistan, kendi hava sahasında Amerikan İHA’larına izin vermenin karşılığında bu silahları kendi düşmanlarına karşı kullandı. Pakistan hükümeti iddiaları yalanladı. Amerikan hükümeti de yorum yapmaktan kaçındı.

İHA saldırıları Pakistan’da sokak gösterilerine neden oldu. Arif Niyazi İslamabat’lı bir avukat: “Süregelen bu saldırılar ülkemizin sınırlarıyla egemenliğimizin çiğnenmesi anlamına geliyor.”

Westminster Üniversitesi uluslararası hukuk uzmanı Marco Roscini’ye göre, İHA saldırılarının hukuki zemini sağlam değil: “Saldırıların çoğunun CIA tarafından yapıldığı söyleniyor ki bunlar da gizli operasyonlar. Yani biz kimin neden ve ne için hedef listesine eklendiğini bilmiyoruz.”

Christopher Coker da askeri operasyonlarla CIA’nin İHA saldırılarının farklı çatışma kuralları olduğunu söylüyor: “Ordunun birinin düşman olduğuna karar vermesi için yüzde yüz emin olması gerekiyor. CIA ise davranışlarınız şüphe yarattığı taktirde sizi öldürebilir.”

İHA operasyonlarının taraftarları sükse yapan başarıları hatırlatıyor. Bunlardan biri geçen yıl El Kaide’nin 2 numaralı lideri Ehu Yahya El Libi’nin Pakistan’da öldürülmesiydi.

Ancak terör gruplarına üye olduğundan şüphelenilen Amerikan vatandaşlarına karşı İHA saldırıları düzenlenmesi tartışma yaratıyor.

John Brennan Şubat ayında Senato’da CIA direktörü olarak onaylandığı oturumda konuya değinmişti: “Bence bunu yapan herhangi bir Amerikalı düşmanın bir parçası haline geldiğini anlamalı. Amerika Amerikalılar’ın hayatlarını kurtarmak için bu düşmanı yok etmek için her şeyi yapar.”

NATO 2014’de Afganistan’dan çekilmeye hazırlanırken uzmanlar İHA’ların Batı’nın terör gruplarıyla olan savaşında daha büyük bir rol oynayabileceğini düşünüyor.
XS
SM
MD
LG