Erişilebilirlik

İlaca Dirençli Tüberküloz Kaygı Yaratıyor

  • Selah Hennessy

Ciddi bir solunum yolları hastalığı olan ve ancak antibiyotikle tedavi edilebilen tüberküloz, Batı Avrupa gibi dünyanın varlıklı bölgelerinde geçmişte kalmış bir hastalık olarak kabul ediliyor. Ancak uzmanlar, ilaca dirençli enfeksiyonlarda artış gözlendiğini belirtiyor. İngiltere’de geçen yıl vaka sayısı dörtte bir oranında arttı ve Doğu Avrupa’da yeni vakaların üçte biri temel ilaçlara direnç gösteriyor. Uzmanlar, hali hazırda dünyanın ikinci ölümcül hastalığı veremin, tedavi edilemez hale gelmesinden korkuyor.

Londra’daki Olallo Projesi, orta ve Batı Avrupa’daki evsiz insanların yaşayacak bir yer ve iş bulmalarına yardım ederek ayakları üzerinde durmasını sağlamak için kurulmuştu.

Ancak bu hayır kurumu, başka bir acil ihtiyaca hizmet için, İngiltere’nin göçmen nüfusundaki tüberkülozla mücadele merkezine dönüştü.

Litvanyalı Rimgaudas Planecinas, pek çok ilaca direnç gösteren 18 aylık tedavi savaşını henüz tamamladı.

Planecinas, yaşadıklarını tarif etmenin güç olduğunu söylüyor. Tedavinin kendisini kötü hissettirdiğini ve görme yetisini etkilediğini, tedavinin bitmesine rağmen acı çektiğini belirtiyor: “Nefes almakta zorlanıyorum. Kendimi, eskisi kadar olmasa da zayıf ve güçsüz hissediyorum.”

Olallo Projesi Müdürü David Barratt, tüberkülozu yenmenin her geçen yıl daha zor hale geldiğini söylüyor: “Son bir kaç yıldır birden fazla ilaca dirençli vakaların yaygınlığında artış var. Bir yılı aşkın süre önce açtığımız bu serviste altı aylık tedaviye ihtiyaç duyacak standart tüberküloz vakaları bekliyorduk. Ancak 14 başvurunun 13’ünde, birden fazla ilaca dirençli tüberküloz vakası vardı.”

İngiltere’deki ilaca dirençli tüberküloz vakalarının izi Rusya ve Doğu Avrupa gibi yeni vaka sayısının dünyada en hızlı şekilde arttığı bölgelere uzanıyor.

Tüberküloz normalde antibiyotik tedavisi kesildiğinde dirençli hale geliyor. Ancak Doğu Avrupa’da yapılan testler, hastalığın dirençli şeklinin doğrudan insandan insana bulaşır hale geldiğini gösteriyor.

İbrahim Ebubekir, Londra Üniversitesi’nde tüberküloz uzmanı. Ebubekir, “Doğu Avrupa’da hiç antibiyotik tedavisi görmemiş kişilerin üçte birinin, birden fazla ilaca dirençli tüberküloz olduğunu düşünüyoruz. Çünkü hastalığın bu kişilere ilaçları yanlış kullandıklarından dolayı değil, diğer insanlardan bulaştığı anlamına geliyor ki -- bu hayli endişe verici,” şeklinde konuşuyor.

Yeni teknoloji, uzmanlara, Güney Afrika, Rusya, Hindistan ve Çin gibi ilaca dirençli vakaların üçte ikisinin görüldüğü yüksek riskli ülkelerde, ilaca dirençli tüberküloz vakalarını daha hızlı belirlemelerinde yardımcı oluyor.

Yeni ilaçlar piyasaya çıkma aşamasında. Ancak Ebubekir’e göre bu ölümcül bakteriyi yok edecek kadar kaynak sağlanmıyor.

Dünya Sağlık Örgütü, tüberkülozun tedavi ve önlenmesi için ayrılan kaynakta 1,6 milyar dolarlık bir açık olduğunu açıkladı. Bu rakamın yarıdan fazlası Afrika’daki Sahra Çölü’nün güneyine ait bölge için ayrılmıştı.

Ebubekir, “Bence olmamız gerekenden çok geride bir noktadayız. Kötüye giden durumla başa çıkmak için, daha fazla yatırım şart. Özellikle de çok sayıda ilaca dirençli tüberküloz virüsüyle mücadele edeceksek,” diyor.

Ebubekir’e göre, araştırma ve geliştirme konularında derhal adımlar atılmazsa tüberkülozun tedavi edilemez hale gelebilir.
XS
SM
MD
LG