Erişilebilirlik

‘İki Eldivenimden Başka Bir Şeyim Kalmadı’


Üç mahallesinde 12 gün sokağa çıkma yasağı uygulanan Diyarbakır’ın Silvan ilçesi, yaralarını sarmaya çalışıyor. İlçedeki 600’ü aşkın ev ve işyeri hasar gördü. Bazı esnaflar tüm varlıklarını kaybetti. Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Muhittin Kan, ilçede ekonomik hayatın normale dönmesi için afet bölgesi ilan edilmesini istedi.

Yıkılmış dükkanlar, kırık camlar, mermi delikleri… Bunlar Diyarbakır’ın Silvan İlçesinden sadece birkaç manzara… Mescit Mahallesindeki sokaklar Suriye’nin herhangi bir kasabasını andırıyor. Kurşun isabet etmeyen bina kalmamış neredeyse. 12 gün süren sokağa çıkma yasağı sırasında çıkan çatışmalar nedeniyle Silvan’ın üç mahallesi harabeye döndü. En ağır hasar Mescit mahallesinde meydana geldi. Mahallenin ana caddesi üzerinde hasar görmeyen ev ve işyeri neredeyse kalmadı.

Mescit Mahallesi’ndeki bir bina dikkat çekiyor. Binanın önünde PKK’nın şehir yapılanması tarafından yerleştirilen patlayıcılar patlatılmış. Binanın altındaki market enkaza dönmüş. Marketin sahibi Doğan Çelik ve kardeşleri sağlam kalan eşyaları kurtarmaya çalışıyor. Ancak neredeyse kurtarılabilecek bir şey kalmamış. Her şeyini kaybettiğini söyleyen Çelik, “Karşıda kıraathanem vardı gitti, evim gitti, iki arabam gitti, marketim gitti. Şu an nereden bakarsan 300 milyarlık zararım var. Böyle giderse hayat çok zor biz huzur istiyoruz barış istiyoruz. Bir şey istemiyoruz kendi memleketimizde insanca oturmak insanca yaşamak istiyoruz. Bu yaşa kadar savaşta büyüdüm. Çocuklarımın savaşta büyümesini istemiyoruz. Üç gün içinde her şeyimi kaybettim. Her şeyin sahibiydim, iki eldiven dışında bir şeyim kalmadı. Bundan sonra böyle olursa nereye gideceğimiz bilmiyoruz. Bu nereden kaynaklanıyorsa bu işi durdursunlar” dedi.

Çelik gibi onlarca esnaf var Silvan’da. Bunlardan biri de Nedret Yakan isimli bir kadın. 35 yaşında ve 5 çocuk annesi. Hem kadın kuaförü hem gelinlik satıyor. Vitrindeki cansız mankeni gösteriyor. Mankenin sırtında kurşun izleri. Altıncı kez çatışmaların ortasında kalan işyerinde sağlam kalan bir şey yok. Bir önceki çatışmaların hasarını daha onaramayan Yakan, 20 yıllık emeğini kaybettiğini söyledi. Yakan “Buraya 20 yılımı verdim, 20 yıllık emeğimi bir haftada yok ettiler. 50 milyarlık gelinlik gitti. Kiraya veriyorduk, ekmek kazanıyorduk çocuklarımız okutuyorduk. Gördüğünüz gibi bir şey kalmadı. bundan sonra bu işi yapamam. Yardım edilirse, işyerim kurulursa yeniden yaparım” dedi

Çatışmaların yaşandığı mahallerdeki duvarlar milliyetçi sloganlarla dolu. Görgü tanıkları göre sloganları polisler yazmış. Özellikle ‘esedullah timi’ yazısı neredeyse her sokakta var. İnsanlar yazılara tepkili ve öfkeli. Tepki özellikle ‘Devlet burada’ yazısına. Olanlara tepki gösterenlerden biri de mahalle sakinlerinden Şahin Dönmez. Yakılan evini gösteren Dönmez’in evinin duvarları havan topuyla yıkılmış. Eve isabet eden bir bomba yangına neden olmuş. Çatışmalar başladığında ailesini alarak köye giden Dönmez’in evine, görgü tanıklarının ifadesine göre eylemciler saklandı. Eylemcileri fark eden polis eve operasyon yaptı. Ev yandı, Dönmez’in 40 yıllık emeği küle döndü. Evini yakan patlayıcıları gösteren Dönmez ”Evimizin terk etmiştik. Eşyalarımız kalmıştı, 40 yıllık emeğimizdi, hepsi bir anda kül oldu gitti. Yeni bir hayat, yeni bir ev, yeni bir düzen kurmaya çalışacağız. Kullanılacak hiçbir şeyimiz kalmadı. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Şu mermiyle gitti. Kime ait olduğunu bilmiyoruz, polis mahalleye girdikten sonra burası yanmaya başlamış” diye konuştu.

Mahalle sakinlerinin kimisi yaralarını sarıyor, kimisi ise taşınıyor. Maddi imkanları biraz iyi olanlar ilçenin daha güvenli mahallerine taşınıyor. İlçeyi tamamen terk edenler de var. Çatışmaların olduğu mahallerde resmi ekipler hasar tespit çalışması yapıyor. Hasarlar valilik tarafından karşılanacak.

Silvan Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Muhittin Kan’a göre 600’ün üzerinde ev kullanılmaz halde Kan, esnafların büyük bir ekonomik krizde olduğuna dikkat çekerek, ilçenin afet bölgesi olmasını istedi. Kan, ”Ağustosun 10’nundan itibaren sokağa çıkma yasağı ilan edildi, bugüne kadar 6 sefer ilan edildi. O günden beri esnafımız ilçenin bütün insanları rahatsız ve huzursuz. Çatışmalardan dolayı hiçbir vatandaş kendi kirasını dahi çıkaramadı. Sokağa çıkma yasağı her yerde olmasa bile çatışma alanlarının 300 metre yukarısına kadar kimse gelemiyordu. Fiili olarak ilçenin tümü yasak sayılırdı. Daha önceki çatışmaların zararları tespit edilmeden, yeni çatışmalar geldi. 600’ün üzerinde ev kullanılmaz halde. Özellikle Silvan ve Silvan gibi olan yerlerde esnaf ve tüccarlarımızın çek senetlerini ödemedikleri için sicillerini bozulmaması amacıyla ilçenin afet bölgesi ilan edilmesini istiyoruz. Esnaflarımız ve işadamlarımızın göç etmemesi için önleri açılsın, sicilleri bozulmaması için devletten destek bekliyoruz” diye konuştu.

İçişleri Bakanlığı duvarlara yazılan milliyetçi sloganlarla ilgili inceleme başlattı.

XS
SM
MD
LG