Erişilebilirlik

'Gezi'ye TMMOB'yle Yasal Müdahale


Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülmeye devam eden 478 sıra sayılı kanun teklifine eklenen maddeyle Gezi protestolarında öncü rol üstlenen Türkiye Mimar ve Mühedisleri Odası'nın (TMMOB) yetkilerine sınırlama getirildi. Adalet ve Kalkınma Partisi’nin, TBMM Genel Kurulu'na önergeyle getirdiği yasa değişikliğiyle TMMOB'un meslek örgütü olarak faaliyet alanı yeniden çizilirken, Cumhuriyet HalkHartisi (CHP), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve Barış ve Demokrasi Partisi’nin (BDP) muhalefetine rağmen madde yasalaştı.

İstanbul'da Taksim Dayanışması'nın bileşenlerinden biri olan TMMOB'nın yöneticilerini hedef alan polis müdahalesiyle ilgili tartışmalar sürerken Ankara'da “yasal müdahale” gerçekleşti. “Torba kanun” olarak adlandırılan, birçok yasada değişiklik yapılmasını öngören yasal düzenlemelerden biri yine TBMM Genel Kurulu'nda ele alındı. AKP milletvekillerince 14 Haziran'da TBMM'ye sunulan 46 maddelik torba kanun teklifi, Maliye Bakanlığı, ÖSYM, Emniyet Genel Müdürlüğü gibi çok sayıda kamu kurum ve kuruluşunu ilgilendiren birçok düzenlemeyi bir kerede yasalaştırmayı hedefliyordu. Hükümet tasarısı düzenlemelerle birleştirilerek, 76 madde halinde Genel Kurul'un gündemine alınırken, TBMM'nin 1 Temmuz'da tatile girmesi de ertelendi.

Son olarak 76 madde içinde ek maddelerle çok sayıda yasa hükmü değişikliği bulunması nedeniyle tartışmalara neden olan torba kanun teklifi görüşmelerinde, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Genel Kurul'a önergelerle getirdiği yasa yapım süreci açısından “son dakika” diye eleştirilen değişikliklere ise Salı gecesi yenisi eklendi. AKP Grubu'nun verdiği önergeyle TMMOB'un imar alanı başta olmak üzere çeşitli proje onayı gibi yetkilerinin ve meslek örgütü olarak gelir sağladığı uygulamaların sınırlanması istendi. Önerge, TBMM Genel Kurulu'nda da tartışmalara yol açtı.

Genel Kurul'da tartışma, AKP Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş'ın önergede imzası bulunmamasına rağmen önerge sahibi olarak söz almasıyla alevlendi. Elitaş, yasa değişikliği önergesi Kurul'a okunduktan sonra önergeye imza atarken, muhalefet sıralarından tepkiler yükseldi. CHP Grup Başkanvekilinin TBMM İç Tüzüğü uyarınca yaptığı itirazlara karşın önergeyi imzalayan Elitaş ise, TMMOB ile ilgili düzenlemeyi “meslek odası mensupları lehine bir düzenleme” diye savundu.

AKP, önergeyle 27 Ocak 1954 sayılı 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nda değil 3194 sayılı İmar Kanunu'nda değişiklik yapıldığı belirterek, ortada TMMOB'a müdahale olmadığını iddia etti. Ancak CHP, İmar Kanunu'nda TMMOB ile ilgili hükmün değiştirilmesinin hedeflendiğini belirterek, ortada bir yanıltma girişimi olduğunu savundu. Tüm itirazlara rağmen oylama yapılarak, TMMOB aleyhine düzenlemeler içeren madde, AKP'li milletvekillerinin çoğunluğuyla onaylandı.

Kürkçü: Darbe yaptınız

Düzenlemeyi yasalaştıran adım atıldıktan sonra Meclis Genel Kurulu'ndaki tartışmalar devam etti. CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel, “Bu gece belki de bu parlamentoda artık gitgide diktatörleşen bir rejimin meslek odaları üzerinden sarı öküzü talep etme gecesidir” derken; kendisi de geçmişte TMMOB yönetiminde yer almış olan CHP Bursa Milletvekili İlhan Demiröz, “bir gece yarısı, ansızın odaları baltalamak üzere bir önerge getirdiğinizi ifade etmek istiyorum. Tarih bunu çok özel olarak yazacaktır” diye tepki gösterdi.

BDP Mersin Milletvekili Ertuğrul Kürkçü de, 3194 sayılı İmar Kanunu'nda yapılan değişikle TMMOB ve bağlı odalarına tanınmış olan bir hakkın kaldırıldığını vurguladı. Kürkçü, “Anayasa'nın 135'inci maddesine göre bir kamu kuruluşu niteliğinde olan TMMOB'nin üyeleriyle kurması mümkün olan biricik ilişki biçimini yasayla devreden çıkardınız, vize ve buradan doğan gelir haklarını Şehircilik Bakanlığı’na devrettiniz” diyerek AKP'yi eleştirdi.

“TMMOB'nin köküne kibrit suyu ekmeye hazırlandınız” diyen Kürkçü, bundan sonra mühendisler ve mimarlar sokağa çıktığında "darbe yapıyorsunuz" diye suçlanamayacağını, çünkü darbeyi AKP'nin yasa değişikliğiyle yaptığını savundu.

Twitter'da yankılandı

Muhalefet tarafından “korsan” taktiklerle yasa çıkarılması diye tepki gösterilen düzenleme, sosyal medyada da yankı buldu. Twitter'da #TMMOBaDOKUNMA belirteci ile tepkiler dile getirildi. AKP'nin yasal düzenlemeyi doğrudan Gezi parkı protestoları nedeniyle hedef tahtasına yerleştirdiği TMMOB'a zarar vermek amacıyla yaptığı iddiası Meclis'te muhalefet milletvekillerince ifade edildiği gibi sosyal medyada da yer aldı.

TMMOB ne diyor?

Yasa değişikliğine göre, artık harita, plan, etüt ve projeler; idare ve ilgili kanunlarında açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında meslek odaları dahil başka bir kurum veya kuruluşun vize ve onayına tabi tutulamayacak, tutulması istenemeyecek.

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Soğancı, Amerika'nın Sesi'ne yaptığı açıklamada değişikliğe tepkisini dile getirdi.



Öncelikle önerge metni yerine sadece özeti Meclis Genel Kurulu'nda okunduğu için ayrıntılara hakim olmadıklarını belirten Soğancı, ancak 3194 sayılı İmar Kanunu'nda değişiklik bahanesiyle aslında 6235 sayılı TMMOB Kanunu ile çelişen bir düzenleme yapıldığını düşündüklerini söyledi.

Başbakan Erdoğan'ın herşeye dava açtıkları suçlamasıyla ilgili olarak da Soğancı, TMMOB'nin sadece iktidara değil yerel yönetimlerde hukuka aykırı uygulamalar konusunda yargıya başvurmakla yükümlü olduğunu söyledi. Bu nedenle hukuken gerekeni yaptıklarını kaydeden Soğancı, yargı tarafından aleyhine verilen kararlardan AKP'nin rahatsızlık duyduğunu da savundu.

Yorumları göster

XS
SM
MD
LG