Erişilebilirlik

Geleneksel Battaniye Sanatı Canlanıyor

  • Julia Taboh

Amerikan yaşamının geleneksel bir sanatıdır el örgüsü veya el yapımı battaniyeler. Rengarenk sanat eserleri el emeği göz nurudur ve sık sık bu battaneyileri tanıtan sergiler açılır. Bunlardan biri de Washington'da açıldı. Sengide New York'taki Brooklyn Müzesi'nden getirilen 35 eser var

Battaniye yapımı her zaman Amerikan yaşamının ve kültürünün bir parçası olmuştur. Washington’daki yeni bir sergi “El Yapımı, Gizli Emek ve Tarihi Battaniyeler” sergisi ender bulunan 35 battaniyeyi Brooklyn Müzesi’nin önemli dekorasyon sanatları koleksiyonundan ödünç alarak Washingtonlular’ın beğenisine sunuyor.

Vatanseverliği sembolize eden bu battaniye 1830 yılına ait.

Battaniye, ters aplike isimli bir teknik kullanılmış. Üst kısım kaldırıldığında alttaki aplike görülebiliyor.

İpek ve kadife karışımı bu battaniye ise canlı renkleriyle 1860’larda yapılan eyalet fuarlarında ödüller kazandırmış.

Bu gördükleriniz, Kadın Ulusal Sanat Müzesi’nde açılan sergideki 35 tarihi battaniyeden yalnızca ikisi.

Müzenin küratörlerinden Virginia Treanor, serginin aynı zamanda Amerikan tarihine ışık tuttuğunu söylüyor:

“Battaniye yapımı dünyanın her yerinde var. Ancak Amerikan kültürü ve tarihinde bunlar kültürümüzün merkezine oturmuş. Bu sergi de bunu konu alıyor.”

Treanor kadınların farklı nedenlerle battaniye yaptıklarını söylüyor:

“Dikiş Amerikan tarihinin büyük bir bölümü boyunca kadınlar için bir gereklilikti. Giysi ve yatak takımları dikmeyi bilmeleri gerekiyordu.”

Ve bu aynı zamanda birçok kadın için kendilerini sanatsal biçimde ifade etmenin aracıymış.

Bazı battaniyeler tek bir terzi tarafından dikilmiş…

Bazıları ise bir grup kadının eseri.

1840 yılından kalan bu battaniyenin farklı karelerini diken kadınlar isimlerinin baş harflerini de ekleyerek imzalarını atmışlar.

Ve kadınlar oy verme hakkını 1920’lere kadar kazanmadığı için siyasi fikirlerini de battaniyelere yansıtmış.

Virginia Treanor: “Örneğin bunu yapan kadının Andrew Jackson’ı desteklediğini anlıyoruz.”

Sergi aynı zamanda bazı efsaneleri de ortadan kaldırıyor:

“Efsanelerden biri erken sömürge döneminde kadınların farklı giysileri kumaş olarak kullanarak bunlardan battaniye diktiği ve kışları böyle geçirdiği yönünde. Ancak bu doğru değil.”

Treanor bu battaniye yapan kadınların yüksek gelirli ailelerden olduğunu ve ithal kumaş kullandıklarını söylüyor.

1970’ler bu el sanatı için bir dönüm noktası olmuş. Çünkü ilk bu yıllarda battaniyeler müze duvarlarına asılarak sanat olarak ilgi görmeye başlamış:

“Bu birçok kişiyi mutlu etti. Böylece bunların da bir sanat eseri olduğunu düşünenler bu ürünlere gerekli değerin verildiğini gördüler.”

1970’lerde bu el sanatına artan ilgi bu gün de devam ediyor. Amerika’da 20 milyondan fazla zanaatkar bu geleneksel el ürününü milyonlarca dolarlık bir sektöre dönüştürmüş durumda.

XS
SM
MD
LG