Erişilebilirlik

Füzesavar Sistemi Amerika ve Rusya Arasında Hala Gerginlik Unsuru

  • Andre de Nesnera

Rusya'a Kızıl Meydan'daki geçit törenine katılan seyyar füze rampası

Rusya'a Kızıl Meydan'daki geçit törenine katılan seyyar füze rampası

Bush yönetimi ilk olarak Polonya’ya 10 füzesavar yerleştirmeyi ve Çek Cumhuriyeti’ne bir radar tesisi kurmayı önermişti. Öneri, İran’ın uzun menzilli balistik füze tehdidini karşılamayı amaçlıyordu. Ancak 2009 Eylülü’nde Başkan Barack Obama, Bush’un planını iptal etti ve uzmanların daha esnek olarak tanımladığı yeni bir yaklaşım benimsedi.

Avrupa’ya yerleştirilecek balistik füze savunma sistemi yıllardan beri Amerika ile Rusya arasında tartışma yaratan bir konu.

Bush yönetimi ilk olarak Polonya’ya 10 füzesavar yerleştirmeyi ve Çek Cumhuriyeti’ne bir radar tesisi kurmayı önermişti. Öneri, İran’ın uzun menzilli balistik füze tehdidini karşılamayı amaçlıyordu. Ancak 2009 Eylülü’nde Başkan Barack Obama, Bush’un planını iptal etti ve uzmanların daha esnek olarak tanımladığı yeni bir yaklaşım benimsedi.

Özel bir araştırma kurumu olan Silah Kontrol Derneği’nin başkanı Dary Kimball Obama’nın önerdiği sistemin mevcut füze tehditini yani İran’dan gelebilecek kısa ve orta menzilli füzeleri hedef aldığını söylüyor.

İranlıların birkaç yüz kilometre uzaktaki yakın komşularını vurabilecek kısa menzilli balistik füzelere sahip olduğunu belirten Kimball, ayrıca Avrupa ve İsrail’e ulaşabilen orta menzilli füzeleri bulunduğunu, bunların hepsinin nükleer olmayan konvansiyonel savaş başlıklarıyla donatıldığını vurguluyor.

Obama’nın planı Polonya’ya 2015 ve Romanya’ya 2018 yılına kadar SM-3 füzesavar sistemi yerleştirilmesini öngörüyor.

Ancak özel bir istihbarat şirketi olan STRATFOR’da görevli uzman Marko Papic, Amerikan donanmasında SM-3 füzeleri bulunduğunu ve bunların Obama’nın füze savunma planına dahil olduğunu söylüyor.

Amerika’nın tehdidin gelebileceği her yerde önlem alabileceğini belirten Papic Amerika’nın füze yüklü savaş gemilerini örneğin Baltık Denizi, Akdeniz ya da Karadeniz’e gönderebileceğini vurguluyor. Papic ayrıca Orta Doğu ve Kuzey Kore’den gelebilecek füze tehditlerini karşılamak üzere karadan atılan füzesavarların savunma sistemine dahil edildiğini ancak bunlara gerçekten gerek olup olmadığının henüz açıklık kazanmadığını vurguluyor.

Rus yetkililer yıllarca Amerikan füze kalkanı planını eleştirdi. Ruslar, planın İran ya da Kuzey Kore gibi ülkelerden gelebilecek füze saldırılarına karşı Avrupa’yı savunmayı amaçladığına inanmıyor.

Silah kontrol uzmanı Joseph Cirincione, Moskova’nın Amerika’nın asıl amacının, nükleer güç dengesinde Rusya’ya üstünlük sağlamak olduğuna inandığı görüşünde.

Rusların yaşlanan nükleer füzelerini tek tek değiştirecek parası olmadığını vurgulayan Cirincione, Moskova’nın Amerika’nın sözde İran’ı hedef alırmış görünerek Rusya’yı füzesavar sistemleriyle kuşatmasından kaygı duyduğunu söylüyor. Cirincione’ye göre Ruslar füze kalkanına güvenen Amerika’nın ilk saldırıyı yaparak nükleer güçlerinin çoğunu tahrip edeceğine, kalanları da atılan Rus füzelerini düşürebilecek füzesavar sistemiyle temizleyeceğine inanıyor. Bunun tümüyle bir fantezi olduğunu vurgulayan Amerikalı uzman, hiçbir şekilde gerçekle ilgisi olmadığını söylüyor.

STRATFOR’da görevli Marko Papic de Avrupa ‘ya yerleştirilecek füzesavarların Moskova için bir sorun oluşturmadığını çünkü Rusya’nın caydırıcılığını ortadan kaldırmadığı görüşünü savunuyor. Rusya’nın çok sayıda kıtalararası balistik füzeye sahip olduğunu hatırlatan Papic, isterse bunları Avrupa’ya atabileceğini ve Amerika’nın böyle bir saldırıyı hiçbir şekilde önleyemeyeceğini belirtiyor.

Papic ve diğer bazı uzmanlar Rusya’nın öne sürdüğü eleştirilerin askeri bölümünün bir değer ifade etmediğini bildiği görüşünde. Ancak Papic, Rusların bu durumu Amerikan kuvvetlerinin Orta ve Doğu Avrupa’ya kayması olarak gördüğünü ve bunun kendileri için kabul edilemez olduğunu söylüyor.

Papic’e göre Amerikan askerlerinin Soğuk Savaş dönemi Almanyası ve Batı Avrupa’daki mevzilerinden Rusya’nın nüfuz alanına doğru yürümeye başlaması Rusların görmek istemediği birşey.

Geçen yıl Lizbon’da düzenlenen NATO zirvesinde Amerika ve Rusya füze savunma sistemi konusunda işbirliği yapmayı kararlaştırdı. Uzmanlar, bu alanda bazı ilerlemeler sağlanmakta birlikte Moskova’nın hala temelde Amerikan füze savunma planına karşı olduğunu belirtiyor.

XS
SM
MD
LG