Erişilebilirlik

Çin Devlet Başkanı'na 14. Louis Protokolü


Geçen yıl devlet başkanlığına gelen Şi Cinping, Fransa'yı ilk kez ziyaret ediyor. Ancak Batılı liderler, Çin devlet başkanının ziyaretini, Ukrayna-Kırım anlaşmazlığında Pekin'i Rusya'nın etkisinden uzak tutma fırsatı görüyor

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, üç günlük bir devlet ziyareti için Fransa’da. Almanya, Hollanda ve Brüksel’i de ziyaret edecek olan Şi, Avrupa gezisinin en uzun ziyaretini Fransa’ya ayırdı. Fransa ve Çin hem ikili ilişkilerin 50’inci yılını kutlamak, hem de ekonomik dosyaların damgasını vuracağı ikili ilişkileri düzeltmek için bir araya geldi. Bu Çin’in yeni devlet Başkanı Şi Cinping’in Fransa’ya ilk resmi ziyareti.

5’inci Cumhuriyet’in ilk cumhurbaşkanı Charles De Gaulle’ün siyasi vizyonuyla yönetilen Fransa, 27 Ocak 1964’te, hem de ‘soğuk savaşın buz tuttuğu’ bir dönemde Komünist Çin’i tanıyan ilk Batı ülkesi oldu. De Gaulle’ün, Mao ile başlattığı diplomatik ilişkileri hatırlatırcasına, Hollande da Nisan 2013’te yeni seçilen Şi Cinping’i Çin’de ziyaret eden ilk Avrupa lideri oldu. Çin kültürünün sembollere önem verdiğini bilen Hollande, Şi’yi ilişkilerin 50’inci yılı kutlamak için Fransa’ya davet etti. Daveti kabul edilince, Elysee’ye ve Dışişleri’ne Şi ve eşi için ‘olağanüstü protokol’ uygulanması talimatını verdi. Çin’de yapılan olimpiyat oyunları sırasında Dalai Lama ile görüşerek ilişkileri geren selefi Sarkozy’nin izlerini unutturarak dünyanın en büyük pazarına daha etkin girebilmek. Fransa, 50 yıl sonrasını görebilen De Gaulle’ün attığı tohumların meyvesini topluyor da denebilir.

Çin ve Avrupa arasında yeni bir strateji kurmak isteyen Şi Cinping de bu yakınlık çabasından memnun. Şi, gezi dolayısıyla Le Figaro gazetesine verdiği demeçte, “Bu ziyaret benim için bir yandan geçmişin bilançosu ve dostluğumuzun kutlaması, diğer yandan da geleceği kurgulayarak ilişkilerimizi yeni bir seviyeye ulaştırmak amacını taşıyor” diyerek, Fransa ile ‘kazan-kazan’ ilkesini hakim kılmak istediğini söyledi.

İki tur arasında devlet ziyareti

Çin Devlet Başkanı Şi’nin ilk Fransa gezisi, yerel seçimlerde, hükümetin seçmenden tokat yediği iki tur arasında gerçekleşiyor. Şi’nin muhatapları; seçimlerde aldığı sert tokatla liderliği tartışmaya açılan bir Cumhurbaşkanı, görevini bırakacağını açıklayan bir Senato Başkanı ve Başbakan olmayı bekleyen bir Meclis Başkanı olacak. Heyetteki işadamları ve bakanlar da, ‘Made in France’ı özendirmek isteyen bir Sanayi Bakanı ile nasıl yatırım yapacaklarını konuşacaklar. Dolayısıyla Şi’nin ziyaretine ekonomi ve sembolik etkinlikler damgasını vuracak. Bu da Fransa için yeterli.

200 işadamı ve 80 sözleşme

Fransa, beraberinde 200’e yakın bir heyetle gelen Şi Cinping’in yollarına kelimenin tam anlamıyla ‘kırmızı halı serdi’, en yüksek protokolle ağırlıyor. Hollande, bir taraftan Almanya’nın çok gerisinde kaldığı Çin ile ticaret hacmini büyütmek, bir yandan da istihdam yaratmak için Çinli yatırımcıyı Fransa’ya çekmeye çalışıyor. Zira Fransa-Çin ticaret hacmi 56 milyar Euro. Bu rakam 200 milyar’a yaklaşan Almanya’nın çok gerisinde. Fransa, Çin’e ihracat sıralamasında 19’uncu. Bu da Almanya ile kıyaslanmayacak kadar geride bir rakam.

Ekonomik krizden çıkmak için Çinli Donfeng firmasıyla anlaşan Fransız otomotiv devi PSA Peugeot-Citroen, ortaklık anlaşmasını bugün Elysee Sarayı’nda sembolik olarak imzalayacak. Daha önce belirlenen 30 kadar Airbus330 uçağın yanı sıra, Çin’e iç hatlarında kullanmak üzere, çok yolcu kapasiteli ama kısa mesafede uçacak Airbus320 ve 330 tip uçak satımı için paraf atılacak. Airbus Helicopters ve Çin arasında bir ortaklık anlaşması imzaya bağlanacak. Areva da, bu gezide Çin’de nükleer arıtma tesisi kurma anlaşmasını kesinleştirmeyi umut ediyor. Danone’un süt ürünlerinin Çin’e satılmasından, şarküteri ürünleri ithaline, kültürel ve bilimsel değişim programlarından, Çinliler’e Huzurevi inşaatına kadar toplam 80’e yakın sözleşmenin imzalanması planlanıyor.

Yeni ‘İpek Yolu’

Şi Cinping, gezisine Çin’li yöneticilerin uğrak yeri olan Lyon kentinden başlama konusunda ısrar etmiş. Zira Lyon, Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan eski ‘İpek Yolu’nun başkenti. Şi Cinping, bu adımıyla, bütün Avrupa’da savunacağı “Yeni İpek Yolu” projesini hayata geçirmek için de önemli bir mesaj vermek istiyor. Yakın müttefik ve komşularıyla ekonomik ilişkileri günün gerçeklerine göre yeniden inşa etmeyi planlayan Şi, Avrupa ile Çin arasında ‘lojistik koridor’ kurmayı planlıyor.

Çin’in diplomatik ağırlığı

Bugün Çin’in uluslararası dosyalardaki belirleyici rolünün kaçınılmaz önemini bütün dünya kabul etmiş durumda. Fransa’da, diplomatik alanda İran, Suriye, Kuzey Kore ve Afrika konusu gündeme gelecek. Şi Cinping, Hollanda, Almanya ve ardından Brüksel’de temaslarda bulunduktan sonra Obama ile görüştü. Görüşmede mutlaka Rusya ile yaşanan Kırım krizi ele alındı. Batı Çin’in Rusya ile hareket etmesini engellemeye çalışıyor. Çin de Abhazya /Osetya krizinde olduğu gibi, bir deklarasyonla açıkça Rusya yanında tavır almıyor, daha net olmayan, orta yol bir çizgi izliyor. Çünkü böyle bir tavır her iki durumda da Çin’in kazanması anlamına geliyor. Zira, Rusya cezalandırılırsa Batılılar Çin’e yönelecek, eğer Batı zayıflarsa da Çin her iki tarafla da ilişkilerini güçlendirecek.

Elysee protokol dairesi ve Fransız Dışişleri, gezide en ufak bir aksama olmaması için bütün detayları ince ince hesapladı. Gezi boyunca Çin’deki insan hakları ihlalleri ve Tibet konusu bütün bu ağır protokolden uzak tutulmaya çalışılacak. Fransız güvenlik birimleri, geziyi gölgeleyebilecek beklenmedik protesto gösterilerine karşı geniş önlemler aldı.

Versailles’da ‘Güneş Kral’ sofrası

Ziyaretin merkezine milyarlarca euroluk sözleşmeler oturunca, Elysee Sarayı, Çin Devlet Başkanı ve ülkenin ünlü şarkıcılarından olan eşi Peng Liyuan’a uzun süredir hiçbir devlet başkanına gösterilmyen ‘olağanüstü bir protokol’ uyguluyor. Hollande, bu akşam Şi Cinping ve eşi onuruna Elysee Sarayı’nda büyük bir akşam yemeği verecek. Hollande, Perşembe günü ‘açık ve modern’ bir çift imajıyla gelen Şi Cinping ve eşi için, Fransa’nın sembol kralı ‘Roi Soleil/ Güneş Kral 14. Louis’ nin sarayı Versailles’ın kapılarını 22 yıl aradan sonra ilk kez açacak. Çinli lider ve eşi, önce Versailles’da klasik müzik konserine katılacaklar. Ardından Hollande, Versaille Sarayı’nın içindeki Grand Trianon Şatosu’nda, Şi ve eşine, Fransa’nın en büyük ahçısı Alain Duccase imzalı, başbaşa bir akşam yemeği verecek.

Grand Trianon’da yalnızca 3 lider ağırlandı: Amerika Başkanı Richard Nixon ve Kraliçe Elizabeth ve son olarak da 1992’de Fransa’ya gelen Rus lideri Boris Yeltsin.

‘Eş protokolü’

Çin’de “Güneş Kral 14. Louis” bir sembol ve Amerikalıların ardından Versaille Şatosu’nu ve kraliyet odasını en çok Çinliler ziyaret ediyor. Hollande ve Şi’nin Versaille önündeki görüntülerine Çin televizyonları büyük önem veriyor. Trianon Şatosu’nda yenecek yemeğin de sembolik değeri çok büyük. Ancak yemekte Çin First Lady Peng Liyuan’a Fransız bir First Lady eşlik etmeyecek. Türkiye gezisinden bu yana artık bekar olduğunu ilan eden Hollande, konuklarını yalnız ağırlayacak. Çinli first lady’nin programında yer alan Necker Hastanesi’ni ziyaretine ise Sağlık Bakanı Marisol Tourain eşlik edecek.
XS
SM
MD
LG