Erişilebilirlik

'Elektrik Rüzgarları Venüs’teki Okyanusları Kurutmuş'


Sabah yıldızı olarak da bilinen Venüs, Dünya’dan bakıldığında sarımsı turuncu renkli, parlak bir gezegen. Atmosferi, kurşunu eritecek ve sülfürik asit yağışına neden olacak kadar sıcak. Yeni yayınlanan bir araştırma, Venüs’ün atmosferinin bilindiğinden çok daha korkunç olduğunu ortaya koyuyor.

NASA’ya ait Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden araştırmacılar, yayınladıkları çalışmada, Güneş’ten gelen elektrik rüzgarlarının Venüs’teki okyanusları tamamen kurutmuş olabileceği tezini ortaya atıyor.

NASA’dan Glyn Collinson’a göre bu, şok etkisi yapan, olağanüstü bir bulgu. Uzman, elektrik rüzgarlarının atmosferdeki oksijeni uzaya çekecek kadar güçlü olabileceğini daha önce hiç düşünmediklerini söylüyor. Collinson, bu olgunun, başka yıldızların etrafında hayat barındıracak şartlara uygun gezegen ararken de göz önünde bulundurulması gerektiği görüşünde.

Kardeş ama ikiz olmayan gezegenler

Venüs’ün büyüklüğü ve yerçekimi, Dünya’nınkiyle benzerlikler gösteriyor. Bu nedenle Venüs’e ‘kardeş gezegen’ gözüyle bakılırdı. Venüs’ün de tıpkı Dünya gibi geçmişte okyanusları olduğu, ancak okyanus suyu sıcaklığının 460 dereceye çıkmasıyla kaynayıp buharlaştığı düşünülüyor. Kalın bir atmosfere sahip olan Venüs’te atmofter basıncı, Dünya’dakinden 100 kat daha fazla. Ancak havadaki su buharı oranı oldukça düşük.

Uzmanlar, Venüs’teki elektrik rüzgarlarının su parçacıklarını hidrojen ve oksijen iyonlarına ayırdığını, bu iyonların daha sonra atmosferden tamaman yok olduğunu düşünüyor.

NASA uzmanı Glyn Collinson, elektrik rüzgarlarının eskiden büyük bir makinanın küçük çarkına benzetildiğini, ancak artık Venüs’teki suyu uzaya çekecek kadar güçlü, dev bir canavar olduğunun farkına vardıklarını belirtiyor. Uzmanlara göre elektrik rüzgarlarından geriye kadan su ise güneş rüzgarlarıyla yok olmuş olabilir.

Araştırmacılara göre atmosferi olan herhangi bir gezegenin etrafı, zayıf bir elektrik alanıyla kaplıdır. Ancak Venüs’ü kaplayan elektrik alanı, Dünya’nınkinden çok daha güçlü. Dünya’daki elektrik alanı 2 volttan azken Venüs’de 10 volta çıkıyor.

Collinson, elektrik alanının Venüs’te Dünya’ya oranla çok daha güçlü olmasının nedeninin tam olarak bilinmediğini söylüyor. Ancak Güneş’e daha yakın, mor ötesi ışınlarınsa iki kat daha parlak olması, Venüs’ün elektrik alanının daha güçlü olmasında rol oynayabilir.

Güçlü elektrik alanı, hidrojen ve oksijen moleküllerini yukarıya, yani atmosferin dışına doğru itiyor.

Araştırmacılar, elektrik rüzgarlarının Mars’ta da önemli etkileri olduğu görüşünde. Mars’ta geçmişte çok daha fazla su olduğu sanılıyor.

NASA, Mars’ın atmosferini incelemek için gezegenin yörüngesine MAVEN adlı bir robot gönderdi. MAVEN’in sunduğu tüm bilimsel olanakları kullanarak Mars’taki elektrik rüzgarlarını yakalamaya çalıştıklarını söyleyen Collinson, dört milyar yaşındaki bu gezegenin atmosfer ve okyanuslarının nasıl yok olduğunu incelediklerini söylüyor.

XS
SM
MD
LG