Erişilebilirlik

Dini Özgürlükler Azalıyor


Amerika’daki Dini Özgürlükler Komisyonu’nun vardığı sonuca göre geçen yıl dünya genelinde dini özgürlükler önemli oranda azaldı. Komisyonun raporunda Türkiye de eleştirilen ülkeler arasında.

Amerika Uluslararası Dini Özgürlükler Komisyonu, otoriter hükümetlerin inançlarını uyguladıkları gerekçesiyle, çoğunlukla Müslüman ve Hristiyanlar’ı cezaevine koyduğunu, bununla birlikte Avrupa’da Müslümanlar’a ve Yahudiler’e karşı bağnazlığın arttığını belirtti.

‘Dünyada acı azalmıyor’ diyen örgüte göre inançları nedeniyle zulüm gören yüzbinlerce sığınmacının ülkelerinden ayrılarak yeni ülkelere göç etmesi de bunu tetikledi.

Raporda, dini özgürlüklerin insani ve güvenlik konularının tartışıldığı zamanlarda masada olması gerektiği belirtildi. Amerika ve diğer ülkelerin bu hakka uymaları gerektiği vurgulandı.

Raporda Türkiye’ye eleştiriler var

Raporda Türkiye’nin laik bir ülke olduğu hatırlatılmakla birlikte, bazı eleştiriler de sıralanıyor. Yahudi karşıtlığının Türk toplumunda ve medyasında önemli bir endişe kaynağı olmaya devam ettiği belirtiliyor. Müslüman olmayan öğrencilerin din dersinden muaf olduğu ama Alevi öğrencilere bu olanağın sağlanmadığı kaydediliyor.

Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması çağrısının yapıldığı raporda, Türk hükümetinin Ermeni Patriğin seçilmesi sürecine de müdahale ettiği belirtiliyor. Dini azınlıklara mülklerinin geri verilmeye başlanmasını olumlu gelişme olarak niteleyen rapor, bununla birlikte Türkiye’de dini özgürlüklere yönelik kısıtlamaların devam ettiğini kaydediyor.

Raporda Türkiye’de son yıllarda demokrasi ve insan haklarının kötüye gittiği de vurgulanıyor; özellikle hükümetin sosyal medyaya kısıtlamalar getirdiği, hükümete ve özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a eleştiriler yönelten gazeteciler, insanlar ya da gruplara karşı sert önlemler aldığı belirtiliyor.

Raporda Türkiye’nin Amerika’nın önemli stratejik ortağı olduğu belirtilmekle birlikte 2014’ten bu yana iki ülke ilişkilerinin bozulduğu kaydediliyor. Buna neden olarak da Suriye’deki savaşa ve IŞİD tehdidine farklı yaklaşımlar ile hükümetin anti demokratik hareketleri gösteriliyor.

Raporda, Türkiye’ye tavsiyeler de var. Bu tavsiyeler; inanç ve dini özgürlükler konusunda uluslararası insan hakları standartlarını karşılayacak yeni bir anayasa, dini azınlıklara eşit hakların sağlanması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararlarına uyulması, Heybeliada Ruhban Okulu’nun açılması, dini azınlıkların kendi liderlerini seçebilmesi, Kuzey Kıbrıs’taki bazı bölgelere giriş sınırlamalarının kaldırılması ve ibadet yerlerinin restorasyonuna izin verilmesi.

Dini zorlukların yaşandığı bölgeler

Komisyon dini azınlıklara kötü muamelenin yapıldığı 13 ülke sıraladı. Çin, İran ve Kuzey Kore bu ülkelerden sadece bazıları.

Komisyon, çok fazla insanın Pakistan’da dine hakaretten cezaevlerinde ölüm cezası ya da ömür boyu hapis cezasını çektiğini belirtti. Suudi Arabistan’da bir şair ateizmi özendirdiği gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırıldı. Söz konusu ceza daha sonra 8 yıl hapis ve 800 kırbaca döndü.

Çoğunluğu Müslüman olan Özbekistan’da insan hakları eylemcilerinin bağımsız Müslümanlar’ı savunmaları nedeniyle cezaevine konulduğu hatırlatıldı. Vietnam ise bütün dini aktiviteleri kontrol ediyor.

Raporda IŞİD, infazlar, tecavüzler, seks köleleri, çocukların kaçırılması, evlerin ve dini mekanların bombalanması, din değiştirmeye zorlamalar nedeniyle eleştiriliyor.

Obama’ya danışmanlık yapan kuruluş, dini özgürlük olmaması nedeniyle 9 ülkenin de endişe veren ülkeler olarak takip edilmesini istedi. Bu ülkeler, Myanmar, Çin, Eritre, İran, Kuzey Kore, Suudi Arabistan, Sudan, Türkmenistan ve Özbekistan.

Rapora göre 8 ülke daha listeye dahil edilebilir: Orta Afrika Cumhuriyeti, Mısır, Irak, Nijerya, Pakistan, Suriye, Tacikistan ve Vietnam.

XS
SM
MD
LG