Erişilebilirlik

Depreme Dayanıklı Yapılar Şart


Depreme Dayanıklı Yapılar Şart

Depreme Dayanıklı Yapılar Şart

Gelişmekte olan ülkelerde müteahhitlerin sağlam yapılar inşa etmesi her zaman bir zorunluluk değil. Bu nedenle bu ülkelerde doğal felaketler çok daha fazla zarar veriyor.

Japonya dünyanın en gelişmiş ülkelerinden biri. Ancak yine de 11 Mart’taki deprem ve ardından oluşan tsunami dalgaları 14 binden fazla yapıya zarar verdi.

Arkansas Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden yardımcı doçent doktor Brady Cox, aynı zamanda doğa olaylarının jeoteknik etkilerini inceleyen GEER adlı kuruluşun deprem uzmanlarından. GEER, büyük doğal afetleri inceliyor.

Profesör Cox, Japonya’nın dünyanın en iyi inşaat kod ve kurallar sistemlerinden birine sahip olduğunu söylüyor.

”Sorun, Japonya’daki depremin çok büyük bir deprem olmasıydı. Bildiğiniz gibi bu deprem tarihte kaydedilen en büyük beş depremden biri. Bu kadar büyük bir deprem olduğunda hasar kaçınılmaz.”

Deprem 9 büyüklüğündeydi. Profesör Cox şunları söylüyor:

”İnsanların anlamadıkları bir nokta, inşaat kod ve kurallarının amacının deprem sırasında hayat kaybını önlemesi olduğu. Bu, binaların, köprülerin ya da diğer yapıların depremde büyük zarar görmeyecekleri anlamına gelmiyor.”

Cox, Japonya’nın, 1964 yılında 7 buçuk şiddetinde bir depremin Niigata’yı sarsmasından bu yana sismik araştırmalara büyük yatırım yaptığını söylüyor. Aynı yıl Amerika’nın eyaletlerinden Alaska’da 9 virgül 2 şiddetinde bir başka deprem meydana gelmişti. Profesör şöyle konuşuyor:

”Bu iki deprem özellikle toprak sıvılaşması alanında yeni birçok araştırma yapılmasının önünü açtı. Japonya dünyada 6 ve 7‘den daha şiddetli depremin en sık görüldüğü ülke. Çok sık sarsılıyor.”

Toprak sıvılaşması, toprağın gücü ya da sertliğinin depremdeki sarsıntıyla zayıflaması sürecine verilen ad. Bu durumda toprak sıvı gibi hareket etmeye başlıyor.

Profesör Cox, depreme dayanıklı bina inşa etmenin ilk adımının toprağı incelemek olduğunu söylüyor:

”Toprak incelendikten sonra inşaat mühendisleri bu bilgileri alıp binanın ne şekilde inşa edileceğine karar veriyor. Bu bina çelik yapı mı, yoksa sağlamlaştırılmış beton mu olacak? Bundan sonra da binanın kolon, kiriş ve iskelet tasarımıyla ilgili ayrıntılara giriliyor. Örneğin kullanılacak çelik miktarı belirleniyor.”

GEER kuruluşundan bir ekip depremin verdiği hasarı yerinde incelemek üzere Japonya’ya gitmeyi planlıyor. Cox ve GEER’ın diğer üyeleri geçen yıl şiddetli bir depremin yerle bir ettiği Haiti’ye de gitmişti. Uzmanlar Haitili yetkililerle birlikte çalışmaya devam ediyor. Profesör Cox şunları söylüyor:

”Yaptığımız işin büyük bölümü yeniden yapılanma çabaları üzerinde yoğunlaşıyor. Özellikle okul, hastane, acil durumlarda ihtiyaç duyulacak itfaiye teşkilatları ve polis karakolları binalarıyla hükümet binalarının depreme dayanıklı şekilde inşa edilmesi için çalışıyoruz.”

XS
SM
MD
LG