Erişilebilirlik

12. Cumhurbaşkanı ‘Kadın’ Olabilir mi?


Kadın Adayları Unutma

Kadın Adayları Unutma

Kadın Adayları Destekleme Derneği KA-DER: ‘Cumhurbaşkanlığı için seçilebilecek kadın aday çıkma olasılığını düşük görüyoruz’

Türkiye, 30 Mart yerel seçimleri geride bıraktıktan sonra Ağustos ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimine odaklanırken gündemde “kadın aday olacak mı” tartışması var. Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA-DER) Ankara Şube Başkanı Hatice Kapusuz’a göre, yerel seçim sonuçlarına bakıldığında kadınlar açısından tablo parlak değil ve cumhurbaşkanlığı için de gerçekten seçilebilecek bir aday çıkması düşük bir ihtimal.

Türkiye’de 2013 yılı sonu itibariyle 76 milyon 667 bin toplam nüfusun 38 milyon 194 binini kadınlar oluşturuyor ancak siyasette temsil oranı yüzde 50’ye yaklaşma eğilimi bile göstermiyor. KA-DER, yerel seçimler için yürüttüğü kadın aday gösterilmesi yönündeki kampanyasını Ağustos ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimleri için de başlatma hazırlığı yürütüyor. Ancak 30 Mart’ın sonuçlarına bakıldığında Türkiye haritası üzerinde kadın belediye başkanı çıkardığı gözlemlenen il ve ilçe sayısı küçük bir azınlığı oluşturdu.

Erdoğan: Halkın takdirine bağlı

Bu arada Başbakan Erdoğan, bugün yaptığı açıklamada, cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili tahmin yürütenler için “ters köşe yatırabiliriz” dedi. Erdoğan, kendisine bu çerçevede Amerika’nın Sesi’nin sorduğu “Herkesi ters köşe yatırıp kadın aday gösterebilir misiniz?” sorusu üzerine, önce şaşırdı ve sonra “Halkın takdirine bağlı” dedi.

Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtlayan KA-DER Ankara Şube Başkanı Hatice Kapusuz, hem yerel seçim sonuçlarını hem de cumhurbaşkanlığı seçimini değerlendirdi.

“Kadınlar aday dahi gösterilmediler”

VOA: Yerel seçim sonuçları itibariyle kadın adaylarla ilgili durum nedir?

Hatice Kapusuz: Kadınların aday gösterilme oranı zaten çok düşüktü. Dolayısıyla seçim sonuçlarının pek parlak olmaması doğal bir sonuç oldu. Kısaca şöyle söyleyebiliriz, il ve ilçe belediyelerine baktığımızda yüzde 3.7’lik bir oran var. Yani 37 kadın belediye başkanımız var. BDP’nin uyguladığı eş başkanlık sistemiyle bu oran yüzde 9’a çıkıyor ama bu eş başkanlık sistemi henüz tam olarak nasıl uygulanabilecek bunu da bilmiyoruz. Tablo parlak görünmüyor. Bizim savunduğumuz oran yüzde 30. Bir grubun gerçekten siyasette temsil edilmesi için yüzde 30 temsil oranına ulaşmak gerekiyor. Dolayısıyla yüzde 3.7 çok düşük bir oran. Beldeleri de dahil ettiğimizde oran yüzde 2’ye kadar düşüyor. Kadınların bu derece az temsil şansı bulması pek parlak değil. Bazı gazetelerde “zafer kadınların” gibi demeçler görüyoruz ama bu gerçeği yansıtmıyor.

VOA: Muhtarlar açısından durum nedir?

Hatice Kapusuz: Henüz muhtarlar üzerine bir çalışma yapmadık. Muhtarlıkta temsil durumu biraz daha iyi. Tabii ki olması gereken oranın yine altında. Muhtarlık erkekler tarafından daha az önemsendiği için ama henüz sağlıklı istatistikleri toplayarak muhtarlar üzerinden bir analiz yapamadık.

Cumhurbaşkanlığı için kadın aday düşük ihtimal

VOA: Cumhurbaşkanlığı seçiminde kadın aday çıkmasını bekliyor musunuz?

Hatice Kapusuz: Bununla ilgili bir gündem yaratmaya çalışacak olmakla birlikte pek beklemiyoruz. CHP’nin böyle girişimleri olduğunu duyuyoruz. Ama sembolik olmaktan ne kadar öteye gider? Diğer partiler gerçekten arkasında durur mu? Bunu zor görüyoruz. Gerçekten seçilebilecek bir kadın adayın çıkma oranını düşük görüyoruz.

VOA: Peki 12. Cumhurbaşkanı’nın kadın olması için nasıl bir kampanya yürütmeyi planlıyorsunuz?

Hatice Kapusuz: Öncelikle şunu anlatmak gerekiyor. Yerel seçimler sürecinde de gördüğümüz üzere Türkiye’de kadın siyasetçilere dönük çok ciddi önyargı var. İnsanlar Tansu Çiller’den sonra gerçekten kadın siyasetçi istiyor musunuz ya da kadın olduğu için niye oy verelim diye önyargılara sahipler. Türkiye siyasetine partiler ekseninde çok bölündüğü için kadın olmasının yaratacağı fark ya da kadın temsilinin ifade ettiği durum insanlar tarafından görülmüyor. Bu yüzden parti kimi aday gösterirse O’nun meşru görüldüğü, oy verildiği bir durum var. Bizim de durduğumuz pozisyon kadın olmak neyi değiştirir, neyi farklılaştırır? Yurt dışında görüldüğü üzere ‘women for woman’, ‘kadın için kadınlar’ gibi kampanyalar var. Kadın temsili, kadın hayatını, çocuk hayatını nasıl değiştireceğini değerlendirmek gerekiyor. Bizim de kampanyalarımızda ya da söylemimizde durduğumuz nokta da bu olacak, kadın olması neyi değiştirir, neden eşitliği talep ediyoruz, neden kadınları destekliyoruz üzerinden bunu anlatmaya çalıştık.

VOA: Peki sizce neden kadınlar, kadınları desteklemiyor, kadınlara oy vermiyor?

Hatice Kapusuz: Türkiye’deki demokrasi tarihiyle çok ilişkili. Kimin kime oy verdiği tarihsel süreçte belirlenmiş durumda. Öğrendiğimiz kalıplar bizi belli bir yere doğru itiyor. Türkiye’de daha güçlüye oy verme eğilimi varken bir de kadınları daha güçsüz görme söz konusu. Dolayısıyla da kadınlar da klasik oy verme reflekslerini gösteriyor. Ama bu ne zaman değişiyor? Kadınlar güçlendikçe oy verme tercihlerini de değiştiriyorlar. Elbette bu kıymetli bir şey.
XS
SM
MD
LG