Erişilebilirlik

Çin’den Obama’ya: ‘Dalai Lama’yla Görüşme’


Başkan Barack Obama, Çin’in itirazına rağmen bugün Tibet’in sürgündeki ruhani lideri Dalai Lama’yla Beyaz Saray’da biraraya gelecek

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Obama’nın Dalai Lama’yı “saygın bir dini ve kültürel lider” olarak ağırlayacağı bildirildi. Açıklamada, Dalai Lama’nın ne Tibetliler’in asimilasyonu, ne de Tibet’in Çin’den bağımsızlığını savunduğuna, onun yerine bir “orta yolu” benimsediğine dikkat çekildi.

Ayrıca Başkan Obama’nın Tibetli ruhani lideri Oval Ofis’te değil, Harita Salonu’nda ağırlayacağı da belirtiliyor.

Ancak Çin Dışişleri Bakanlığı, Obama’ya Dalai Lama’yla görüşmeyi derhal iptal etme çağrısında bulundu. Bakanlık sözcüsü Hua Çunying, görüşmenin iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilere ciddi yansımaları olacağı uyarısı yaptı.

Pekin hükümetine göre Dalai Lama, Budizm’i Çin karşıtı ayrılıkçı faaliyetlere araç olarak kullanıyor. Bundan dolayı Çin, Amerika Başkanının Dalai Lama’yla görüşmesini hem içişlerine müdahale, hem de uluslararası normların ihlali olarak görüyor. Çin, görüşmenin Washington-Pekin ilişkilerine ağır zarar vereceği uyarısında bulunuyor.

Bununla birlikte Çin benzeri uyarıları, Obama’nın Dalai Lama’yla biraraya geldiği 2010 ve 2011 yıllarında da yapmıştı. Ancak iki ziyaret de Çin-Amerika ilişkilerini etkilememişti. Uzmanlar da Çin’in tepkisinin bir rutine dönüştüğüne işaret ediyor.

Ayrıca insan hakları örgütleri, Çin’in Tibetliler’e muamelesine küresel olarak dikkati çekmek için Beyaz Saray’daki bu görüşmelerin önemli olduğunu savunuyor. Çin 1949 yılında Tibet’i işgal etmişti.

Şubat 2009 yılından bu yana Çin işgalini protesto etmek isteyen 126 Tibetli, protesto amacıyla kendini yaktı. Pekin ‘terörizm’ diye nitelediği bu olaylardan Dalai Lama’yı sorumlu tutuyor.

Ancak Dalai Lama ve Hindistan’da kurulu sürgündeki Tibet hükümeti, Çin işgaline karşı çıkmakla birlikte, kendini yakma eylemlerine de destek vermiyor.

Birçok Tibetli Çin’i dini ve kültürel baskı yapmakla suçluyor. Tıpkı Doğu Türkistan’da olduğu gibi Pekin hükümetinin Tibet’e de Han Çinlileri’ni yerleştirme politikaları yerel halkı rahatsız ediyor. Çin ise Tibetliler’e dini açıdan özgürlük verdiğini savunuyor ve yine tıpkı Doğu Türkistan’da olduğu gibi Tibet’i de modernleştirdiğini ve yaşam standartlarını yükselttiğini iddia ediyor.
XS
SM
MD
LG