Erişilebilirlik

Çin’den Dünya Bankası’na Rakip

  • Mil Arcega

İran, geçen yıl Çin tarafından Asya’daki altyapı projelerini finanse etmek amacıyla kurulan 34 üyeli Asya Altyapı Yatırım Bankası’nın yeni üyesi oldu. Bazılarına göre artan üye sayısıyla batıdaki emsali Dünya Bankası’na rakip olan Asya Altyapı Yatırım Bankası Çin’in büyüyen ekonomik gücünün bir göstergesi. Bu büyümeden Washington mu sorumlu?

Bu duruma gelmek büyük maddi kaynak gerektiriyor. Ancak ne Dünya Bankası ne de Asya Kalkınma Bankası hali hazırda planlanan projeleri finanse edebilecek durumda değil.

Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi’nden Amy Studdart, Asya Altyapı ve Yatırım Bankası’nın işte tam bu noktada devreye girdiğini söylüyor.

Bazı uzmanlar Amerikalı siyasetçilerin gelişmekte olan ekonomilere katkıda bulunacak olan IMF ve Dünya Bankası reformlarını onaylamamasının, istemeden de olsa Çin’e avantaj sağladığına dikkati çekiyor.

Hazine Bakanı Jack Lew konuyla ilgili, reformların yerine getirilmediği ve diğer ülkeler benzer bankalar kurmaya devam ettiği sürece, Amerika’nın IMF ve Dünya Bankası üzerindeki etkisinin giderek azalmasının kaçınılmaz olduğunu söyledi.

Amerika resmi olarak bu tür bankaların kurulmasına destek verse de, kapılar kapılar ardında müttefiklerine uzak durması uyarısında bulunduğu ve bunun da ters tepkiye yolaçmış olabileceği belirtiliyor. Amerika’nın tutumuna anlam veremediğini söyleyen uzman Jim O’Neill’a göre, İngiltere ve Almanya’nın da katılımıyla kısa sürede üye sayısını otuz beşe çıkaran bankaya üye olmamak için bir neden yok.

Ancak bu konuda temkinli olmanın önemli bir nedeni var. Amy Studdart’a göre, Çin tarafından kurulan banka, şeffaf olmadığı gibi üye ülkeler için beklenmedik sorunlara yolaçabilir.

Asıl kaygıya yolaçan konu, Çin’in bankayı kendi jeopolitik amaçlarına hizmet etmek için kullanması. Çin’in kurduğu bankanın yanısıra Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın ortaklığında kurulan Yeni Kalkınma Bankası ile de ortaklaşa çalışmayı planlayan Dünya Bankası Başkanı Jim Yong Kim, kaygıya gerek olmadığını söylüyor.

Uzmanlar, Amerika’nın resmi açılışını 15 Nisan’da yapacak olan Asya Altyapı Yatırım Bankası’nın üyeleri arasında yer almayarak, bankanın politikasını belirleyecek büyük bir fırsatı kaçırdığına dikkati çekiyor.

XS
SM
MD
LG