Erişilebilirlik

'Çin’de 20 Milyon Müslüman Yaşıyor'

  • Stephanie Ho

İslam Çinliler arasında yayılan bir din. Çin’de resmi rakamlara göre 20 milyon Müslüman yaşıyor. Devlet yine de İslami faaliyetleri sıkı bir şekilde denetliyor. Amerika’nın Sesi muhabiri Stephanie Ho, Çin’in kuzeybatısında Müslüman Hui Çinlilerinin yaşadığı Ningşia iline gitti. Ningşia özerklik statüsü verilmiş bir il.

Ningşia’daki Na Jia Hu, 500 yıllık ve Çin’in en uzun ayakta kalan camilerinden biri. Caminin bulunduğu köyün sakinlerinden 74 yaşındaki Na, 1960 ve 70’li yılların Kültür Devrimi sırasında Kızıl Muhafızlar’ın camiyi yıkmak istediğini anlatıyor. O dönem Müslümanlar kovuşturmaya uğramış, ibadetleri yasaklanmış ve bazıları intihara bile zorlanmış.

Na, Çin’de yaşayan 10 milyon Hui’den biri. Huiler İpek Yolu ticareti yapan ancak zamanla bölgeye yerleşip evlenen Arap ve Acem tüccarların torunları. Na’ya göre Çin’de Müslümanların hayatı, önceki yıllara göre ciddi gelişme kaydetmiş.

Huiler Çin’in en kalabalık Müslüman nüfusunu oluşturuyor. Doğu Türkistan’daki Uygurlara oranla Çin toplumuyla daha fazla kaynaşmış durumdalar. Na Jia Hu camisinin yönetim kurulu başkanı Lu Jiming’e göre Çin hükümetinin ülkedeki tüm Müslümanları denetlemesi çok önemli.

“Son birkaç yılda İslam dünyası çok değişti. Bunun üzerine Çin hükümeti, hukuk sistemini bu değişimlere uyarlamaya başladı. Bu yüzden kaynaşma sorunu ya da uyumsuzluk yaşayan bölgelere sahip değiliz.”

Çin hükümeti Ningşia’da on ayrı medreseyi idare ediyor. Devlet, kendisine bağlı olmayan İslami enstitülerin de açılmasına izin verdi. Kendisi de Çinli bir Müslüman olan, Hui ve İslam Enstitüsü’nün yöneticisi Ma Ping, devletin imam ve medrese öğrencileri için standart kriterleri olduğunu belirtiyor.

Ma, Huilerin normalde barışçı insanlar olduğunu söylüyor. Ancak yakın bir zamanda bir grup Hui köylü ve yetkililer arasında yeni kurulan bir cami yüzünden çatışma yaşanmış. Ma Ping, bunun nedeninin cami için devletten inşaat izni alınmamış olması olduğunu söylüyor.

XS
SM
MD
LG