Erişilebilirlik

Bosna'da Radikalleşme Artıyor

  • Jeff Swicord

Balkanlar’dan yüzlerce kişi ülkelerini terk ederek Suriye’de IŞİD ya da diğer radikal gruplara katıldı. Uzmanlar, Bosna ve Kosova’da işlemeyen siyasal sistemlerin ve ekonomik bozulmanın, bu örgütler için ideal ortam oluşturduğunu söylüyor.

1993’ün Eylül ayında, yabancı İslamcı savaşçılardan oluşan bir müfreze, Bosna’nın merkezinde Hırvatlar’ın elinde bulunan Vitez kentine girdi. Militanlar ele geçirdikleri kişileri ve yaralıları infaz ederken evleri de ateşe verdi.

Bundan bir yıl önce Afgan-Rus savaşından çıkan savaşçılar Bosna’ya cihat için gelmeye başlamıştı. Onlara zamanla Kuzey Afrika ve Ortadoğu’dan gelenler katıldı. Suudi Ayman Dean bu savaşçılardan biri. Dean, “Afganistan’daki birçok mücahit Afganistan’a yabancılaşmıştı. Bu nedenle Bosna’daki savaş başlayınca bunu cihatçı hedeflerini uygulayabilecekleri bir alan olarak gördüler” diye konuştu.

1993’te Bosna ordusu bir mücahit birliği oluşturdu. Birlikteki asker sayısı kısa süre içinde 1500’e çıktı. Birlik, gaddarlığı, işkence uygulaması ve yargısız infazlarıyla ün saldı. Bu yabancı savaşçılar aynı zamanda radikal, Selefi düşünceleri ve küresel cihat fikirlerini bölgeye getirdi. Hayrettin Somon, Bosnalı bir İslam araştırmacısı. Somon göre, "Bosna’da o katı dinsel fikirlerini, İslam’ın bu katı yorumunu yaymak için çok iyi bir ortam buldular."

Boşnaklar’ın çoğu ılımlı, Avrupai, Sünni Müslümanlar’dan oluşuyor. Bosna Hersek Terörle Mücadele Bakan Yardımcısı olan Vjekoslav Vukovic şöyle konuştu: “Bu yabancı radikaller, Bosna’daki Müslümanlar’a yanlış ibadet ettiklerini, kötü Müslüman olduklarını anlatmaya çalışıyor. Getirdikleri İslam’ın doğru olduğunu düşünüyorlar.”

Savaşın sonunda birkaç yüz savaşçı Bosna’da kalarak dağlarda Selefi toplulukları oluşturmuş. Bosna’dan IŞİD’e katılan 200’den fazla savaşçı bu yerleşimlerden geliyor.

Herkes geleceğe bu kadar olumsuz bakmasa da mücahit müfrezesinin etkileri 20 yıldır dünyanın farklı yerlerinde hissediliyor. 11 Eylül’ün planlayıcısı Halit Şeyh Muhammet bu müfrezedendi. Diğer yüzlercesi El Kaide’ye katıldı, Çeçenistan ya da Pakistan’da savaştı, bugünlerde ise IŞİD’e katıldıkları biliniyor.

XS
SM
MD
LG