Erişilebilirlik

BM Suriye'ye Heyet Gönderiyor

  • Michael Lipin

Birleşmiş Milletler geçen ay Halep yakınlarındaki çok kişinin ölümüne yol açan bir roket saldırısında kimyasal silah kullanılıp kullanılmadığını soruşturmak üzere Suriye’ye bir heyet göndermeye hazırlanıyor. Heyetin savaş ortamında şüpheli kimyasal örnekleri incelerken ciddi sorunlarla karşılaşması bekleniyor.

Suriye hükümetinin isyancıların kimyasal silah kullandığını öne sürdüğü Kahn el-Asal kasabasındaki saldırıdan sağ kurtulanlar oldu. Halep’te bir hastaneye götürülen bu kişilerin çoğunda nefes alma güçlükleri görüldü, ancak vücutlarında yara izine rastlanmadı. Suriye hükümeti kasabaya isabet eden bir roketin çevreye zehirli gaz yayarak 20 kişiyi öldürdüğünü bildirdi. Suriyeli isyancılar ise roketi hükümet kuvvetlerinin attığını öne sürdü.

Suriye’nin talebi üzerine Birleşmiş Milletler, iki yıldır süren çatışmalarda ilk kez kimyasal silah kullanılıp kullanılmadığını araştırmak üzere heyet gönderme kararı aldı. Ancak örgüt yetkilileri, soruşturmanın amacının her hangi bir tarafı suçlamak olmadığını söylüyor.

Heyetin başkanı İsveçli bilim adamı Ake Sellstrom iç savaş sırasında ne olduğunu ortaya çıkarmanın zor olacağı görüşünde: “Mümkün olduğu kadar çok sayıda kişiyle görüşerek neyin söylenti neyin doğru olduğunu ortaya çıkarmaya, gerçek tabloyu anlamaya çalışacağız.”

Diplomatlara göre Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon heyetin önümüzdeki günlerde çalışmaya başlamasını, saldırının olduğu bölgeye hiç kısıtlama olmadan girmesini istiyor.

Ancak ekibin kuruluş şekli ve görevinin ne olacağına Suriye’nin onay vermesi gerekiyor.

Merkezi Hollanda’daki Kimyasal Silahları Yasaklama Örgütü, kimya ve tıp alanında uzman sekiz ya da on kişiden oluşacak bir ekip belirleyecek.

Monterey Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü’nde görevli uzman Amy Smithson soruşturmacılara, şüpheli kimyasal örnekleri nasıl toplayacakları ve laboratuvarlara gönderecekleri konusunda katı kurallar getirileceğini söylüyor: “Uluslararası saygınlık açısından önemli olan, örneklerin denetim altında toplanması ve tahlile yine yasal bir denetim mekanizması içinde götürülmesi ve sonuçların bu şekilde uluslararası bir mahkeme ya da kuruluşa sunulmasıdır.”

Smithson, soruşturmacıların Khan el-Asal kasabasında hardal ya da sinir gazı gibi öldürücü kimyasallar yerine piyasada satılan kimyasal madde kalıntıları bulacaklarını tahmin ediyor. Suriye 2002 yılında Rus yapısı zehirli gaz stoklarını kendi kararıyla imha etmişti.

Amy Smithson, “Kimyasal silahlar sözleşmesi, kimyasal silahları klasik savaşta belirli araçlar ve askeri amaçlarla kullanılan her türlü toksit madde olarak tanımlıyor. Bu bakımdan soruşturmacıların piyasada satılan kimyasal madde ya da sinir gazı olan VX bulmaları fark etmez,” diyor.

Suriyeli isyancı gruplar Beşar Esat’ı devirmek için verdikleri savaşta kimyasal silah kullandıkları iddiasını reddediyor.

Suriye hükümeti kimyasal silahlara sahip olduğunu hiç bir zaman resmen doğrulamadı. Ancak yetkililer kimyasal silahlarla ilgili açıklamalarında bunları Suriye halkına değil, yabancı saldırganlara karşı kullanacaklarını belirttiler.
XS
SM
MD
LG