Erişilebilirlik

Basın Özgürlüğü: 'Türkiye 154. Sırada'


Paris’te bulunan Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün 2014 yılı basın özgürlüğü raporunda Türkiye, 2013’e oranla hiçbir ilerleme kaydetmedi ve aynı konumunu korudu

Merkezi Paris’te bulunan Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün 2014 yılı basın özgürlüğü raporunda Türkiye, 2013’e oranla hiçbir ilerleme kaydetmedi ve 154’üncü sıradaki yerini korudu. Raporda terörle mücadele yasası nedeniyle çok sayıda gazetecinin cezaevinde olduğu belirtilerek, Türkiye’nin Çin ile beraber en çok gazeteci hapseden ülke olmaya devam ettiği belirtildi. Raporda Gezi olayları sırasında basına uygulanan baskı ve basındaki oto sansür de geniş yer aldı.

RSF, 2014 raporunda yine “Yolların kesiştiği Türkiye” başlığıyla verdiği Türkiye raporunda, Türkiye’nin demokratik rejimi ile Arap dünyasına model olduğu belirtiliyor. AKP iktidarının, 10 yıl boyunca ordunun siyasetten çekilmesi ve tabuların yıkılması anlamında önemli adımlar attığı belirtilerek, “Ancak ne yazık ki yeni kırmızı çizgiler eskilerin yerini aldı. Reformlar zayıf kaldı. Askeri rejimlerden bu yana görülmeyen sayıda gazeteci hala cezaevinde bulunuyor. Türkiye, 2013 yılı sonunda 60 tutuklu gazeteci ile dünyanın en çok gazeteci tutuklayan ülkelerinden birisi oldu. Gazeteciler, yargılanmadan önce, aylarca, hatta yıllarca cezaevinde tutuluyor” denildi.

Yıllar süren kanlı çatışmaların ardından PKK ile barış görüşmelerinin başlamasının umut verici olduğu belirtilirken raporda, hükümetin söz verdiği reformları acilen gerçekleştirmesi gerektiği vurgulandı. Pek çok gazetecinin ağır koşulların hüküm sürdüğü yıllardan miras kalan “terörle mücadele yasası” nedeniyle tutuklu bulunduğu, Ceza Yasası’ndaki 20 kadar maddenin de TMY’yi destekler nitelikte olduğuna işaret edildi. “Yasa maddelerinin ötesinde Kürt sorununun barışçıl yollardan çözülmesi sıklıkla paranoyak ve baskıcı hukuk kültürünün de ortadan kalkmasına katkı sağlayacaktır” ifadesi kullanıldı. Raporda geniş yer verilen Gezi olaylarına ilişkin de şu ifadeler yer aldı:

‘Gezi, gazeteciler için mayın tarlası gibiydi’

“2013 yazındaki büyük gösteriler, Türk toplumunun özgürlük açlığını gözler önüne serdi. Bu gösteriler ayrıca Türk güvenlik güçlerinin demokrasi kültürü eksikliği ile büyük medyanın tek tek hükümete yakın iş adamlarının eline geçtiğini ortaya çıkardı. 153 yaralı, 39 tutuklu ile gazeteciler hükümet karşıtı gösterilere uygulanan şiddetten paylarını aldılar. Sistematik olarak güvenlik görevlilerinin doğrudan hedefi oldular. İktidar tarafından, hükümeti devirmek isteyen komplocu uluslararası servislerin ajanları olarak nitelendirildiler. İstanbul’u sallayan olayları vermeyen haber kanalları, oto sansürün her biçimini uyguladılar. Buna karşı çıkan gazetecilere çıkışları verildi. 14 gazeteci yıllık izin aldı, 22’si ise istifa etmeyi tercih etti. Olayı aktaran kanallara ise astronomik cezalar yağdı.”

Amerika’nın sert düşüşü

Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütü bu sene raporunda Amerika’yı sert dille eleştirdi. ABD gibi demokratik ülkelerde de basın özgürlüğünün artan bir tehditle karşı karşıya olduğu kaydedilen raporda, ulusal güvenlik nedenleriyle yapılan dinlemelerin "dünya çapında bir tehdit" oluşturduğuna dikkat çekildi. Amerika’da yaşanan Edward Snowden vakası, Wikileaks'e bilgi sızdıran askeri istihbaratçı Bradley Manning'i mahkum etmesi ve Associated Press ajansının telefon kayıtlarının ele geçirilmesi gibi olaylar ülkenin 13 sıra birden gerilemesine neden oldu. Bu, 'şimdiye kadar görülen en hızlı düşüş' olarak kayıtlara geçerken ABD 46'ıncı sıraya yerleşti.

Dünya sıralaması

RSF’in düzenli olarak yayınladığı yıllık basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke yer aldı. Türkiye, bu yıl basın özgürlüğü alanında adım atmayarak 154’üncü sıradaki yerini korudu. Listenin ilk 3’ü ise değişmedi. 3 yıl üst üste basın özgürlüğü şampiyonu olan Finlandiya 4. yıl da birinci sıradaki yerini korudu. Finlandiya’yı geçtiğimiz yıl olduğu gibi Hollanda ve Norveç izledi. Listenin “korkulu üçlüsü” basın özgürlüğünü ezen son üç ülke de değişmedi. Türkmenistan, Kuzey Kore ve Eritre gazetecilere en çok baskı uygulayan 3 ülke oldu. Raporda, “Bu üç ülkede basın özgürlüğü kesinlikle yok. Buralar gazeteciler için tam bir cehennem” denildi. İç çatışmaların sürdüğü Suriye ise sondan 4’üncü sıraya yerleşti.

2013 yılında Afrika ve Ortadoğu’da artan silahlı çatışmaların basın özgürlüğünü de olumsuz etkilediği belirtildi. Mart 2011’den bu yana Suriye 177’inci sırada yer alıyor. Bütün bölgeyi etkileyen çatışmaların yansıdığı Lübnan 106’ıncı, Irak 153’üncü, İran 173’üncü sırada yer aldı.

XS
SM
MD
LG