Erişilebilirlik

Balkanlar'ın Batı'yla Entegrasyonu'nda Kilit Adım

  • Keida Kostreci

Washington’daki Johns Hopkins Üniversitesi’nin İleri Uluslararası Çalışmalar Okulu’nun (SAIS) düzenlediği bir panelde konuşan uzmanlar, Balkan hükümetlerine reformları sürdürme ve etnik tansiyonu düşürme konusunda çağrıda bulundu

Yıllardır Batılı ülkelerin ekonomik ve siyasi desteğini alan Batı Balkanlar istikrar yolunda kayda değer bir ilerleme sağlasa da, bazı sorunlar hala çözülmüş değil. Washington’daki Johns Hopkins Üniversitesi’nin İleri Uluslararası Çalışmalar Okulu’nun (SAIS) düzenlediği bir panelde konuşan uzmanlar, Balkan hükümetlerine reformları sürdürme ve etnik tansiyonu düşürme konusunda çağrıda bulundu.

Amerikalı yetkililer, Hırvatistan’ın Avrupa Birliği üyeliği, Kosova ve Sırbistan arasındaki anlaşmalar ve Arnavutluk’ta iktidarın sorunsuzca değişmesi gibi gelişmeleri memnunlukla karşılıyor.

Jonathan Moore, Amerika Dışişleri Bakanlığı’nda Güney ve Orta Avrupa Bölümü Direktörü: “Amerika, Batı Balkanlar’ın hem Avrupa’yla hem de Amerika’yla bütünleşmesine odaklanıyor. Demokrat ve Cumhuriyetçi bütün yönetimler, Avrupa ülkelerinin birlik, özgürlük ve barış içinde yaşamasını hedefliyor.”

Ancak Moore, bölge ülkelerinin etnik ve ulusal gerilimleri azaltması, yolsuzlukla mücadele etmesi, ekonomik reformları ve hukukun üstünlüğünü teşvik etmesi gerektiğini de söylüyor.

Moore: “Bu ülkeleri gelecekte Avrupa Birliği üyesi ve ilgilendikleri taktirde NATO’nun bir parçası olarak görmek istiyoruz. Amerika bunu her zaman destekledi ve desteklemeye de devam edecek.”

Johns Hopkins Üniversitesi Transatlantik İlişkiler Merkezi’nden Edward Joseph, dış desteğin çok önemli olduğunu söylüyor: “Bölgedeki sorunlara sivil toplum desteği veya siyasi süreçle çözüm üretilmesi sık rastlanan bir durum değil. Genellikle Amerika ve Avrupalı müttefiklerin katalizör rolü oynaması gerekli.”

Dış müdahalenin sadece kriz durumlarında yapılması gerektiğini söyleyen Joseph, buna örnek olarak Amerika ve AB’nin yoğun diplomatik çabaları sonucunda Kosova ve Sırbistan ilişkilerinin normalleşmesini gösteriyor.

Moore ve Joseph, Makedonya ve Bosna’nın Batı Balkanlar’daki olumlu ilerlemenin iki istisnası olduğunu düşünüyor. Makedonya’nın NATO üyeliği Yunanistan’la süren isim anlaşmazlığı nedeniyle askıda kalırken, Bosna etnik kavgalara sahne olmaya devam ediyor.

Joseph, Bosna Savaşı’nı bitiren Dayton Barış Anlaşması’ndan dolayı, Avrupa Birliği’nin Bosna’da katalizör rolü oynayamadığını söylüyor: “Bence bu yapısal bir sorun ve Bosna Savaşı’nı bitiren Dayton anlaşmasına dayanan anayasadan kaynaklanıyor. Anlaşmanın mimarı Richard Holbrook’un görevi bir devlet kurmak değil, savaşı bitirmekti.”

Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Moore’a göre, Bosna’daki karışıklığın nedeni, savaşı bitiren ama Bosna’daki etnik bölünmüşlük sorununu çözemeyen Dayton Anlaşması.

Moore: “Asıl soru şu: Dayton’un yarattığı yapıyı bozabilir miyiz? Buna cevabımız kesinlikle hayır.”

Birçok Balkan ülkesinde bu yıl seçimler yapılacak. Ancak bu ülkelerden kaçının demokratik ilerleme kaydedeceği ve AB üyeliğine yaklaşacağı hala belirsizliğini koruyor.
XS
SM
MD
LG